بررسي اثر انواع كودهاي نيتراته بر تجمع نيترات در سبزي هاي پرمصرف و ارزيابي ريسك بهداشتي آنها

دانشگا علوم پزشكي كردستان

مهندسي بهداشت محيط

سبزيجات داراي مقدار زيادي ويتامين‌ها، مواد مغذي و آنتي‌اكسيدان‌ها هستند كه به تقويت سيستم ايمني بدن كمك مي‌كنند از اين جهت اطمينان از سلامت سبزيجات به عنوان يك ماده غذايي مفيد، براي حفظ سلامت جامعه ضروري است. كودهاي شيميايي به ويژه كودهاي نيتراته، به شكل گسترده اي در توليد سبزيجات استفاده مي شوند كه در بافتهاي گياهي تجمع يافته و سلامت مصرف كننده را تحديد مي كنند. مطالعه حاضر با هدف بررسي اثر انواع كودهاي نيتراته برميزان تجمع نيترات درسبزيجات پرمصرف و ارزيابي ريسك بهداشتي ناشي از مصرف اين سبزيجات بر سلامت انسان انجام گرفت. اين مطالعه از نوع توصيفي- تحليلي كه به صورت مقطعي در مقياس آزمايشگاهي از فروردين ماه 1402 تا خردادماه 1403انجام گرفت. در اين تحقيق، چهارنوع سبزي پرمصرف مورد بررسي قرار گرفته است، از هرنوع سبزي 17 نمونه كشت شد و 1 نمونه بعنوان شاهد در نظر گرفته شده است كه در درمجموع 68 نمونه(گلدان) كاشت شده است. گلدانها با چهار نوع كود نيترات آمونيوم، نيترات كلسيم، نيترات پتاسيم و اوره در چهار غلظت مختلف(محلول) هر چهار روز يكبار كوددهي شدند. بعد از مدت زمان مشخص نمونه هاي سبزيجات برداشت و پس از آماده سازي غلظت نيترات با دستگاه اسپكتروفتومتر اندازه گيري شد. همچنين، ارزيابي ريسك بهداشتي با استفاده از برآورد احتمال خطر پذيري غير سرطان زا (NHQ) انجام گرفت. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان داد كه ميزان تجمع نيترات در سبزي شاهي بالاترين ميزان و در سبزي ريحان كمترين ميزان را به خود اختصاص داده است، همچنين بالاترين ميزان ريسك بهداشتي درمصرف سبزيجات مربوط به سبزي شاهي و كمترين ميزان ريسك بهداشتي مربوط به سبزي ريحان مي باشد. در بين انواع كودها بيشترين ريسك بهداشتي مربوط به نيترات كلسيم وكمترين ريسك بهداشتي مربوط به نيترات آمونيوم مي باشد، ضمن اينكه ريسك بهداشتي در سبزي هاي كوددهي نشده با اختلاف نسبت به سبزي هاي كوددهي شده پايين تر مي باشد. باتوجه به تست آماري Kruskal-wallis مشاهده گرديد در ميزان تجمع نيترات حداقل بين دو نوع از سبزي ها ازنظر آماري اختلاف معني داري وجود دارد اما دربين هيچكدام از كودها اختلاف معني داري وجود ندارد، اما در بين انواع غلظت ها در 3 نوع سبزي وحداقل در 2 غلظت اختلاف معني داري وجود دارد. براساس اين مطالعه لازم است نظارت كامل بر نحوه ي كود دهي و آبياري سبزيجات و پايش دوره اي و دقيق بر روي سطح نيترات، سبزيجات انجام گيرد واژگان كليدي: نيترات؛ سبزيجات؛ ارزيابي ريسك بهداشتي؛ كود ؛ تجمع نيترات

232330

دانشگا علوم پزشكي كردستان

بهداشت محيط

بهداشت

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

مهدي صفري، شاديه محمدي