عنوان
چرخش فرهنگي در جامعه‌شناسي سياسي ايران در دو دهه‌ي اخير
مقطع تحصيلي
دكتري
چكيده
در سال‌هاي اخير، ساخت سياسي و اجتماعي دستخوش تحولات بسياري شده است و جامعه‌شناسي سياسي نيز متاثر از اين تحولات بوده است. ساخت سياسي و اجتماعي در جهان و همچنين در ايران در حال تجربه تغييرات جهاني چند بعدي هستند بدون آنكه دقيق بدانند اوضاع از چه قرار است و لذا چالش جدي براي جامعه‌شناسي سياسي به منزله علم بررسي رابطه ي جامعه و سياست پديد آمده است. آخرين دست از اين تحولات كه در جامعه‌شناسي سياسي جديد بررسي مي‌شود چرخش فرهنگي مي‌باشد. در اين پژوهش چرخش فرهنگي هم در ساخت سياسي و هم در ساخت اجتماعي مورد بررسي قرار گرفته است. چرخش فرهنگي در جامعه‌شناسي سياسي ممكن است در همه جوامع يكسان نباشد و از يك جامعه‌اي به جامعه ديگر متفاوت باشد. سوال اصلي پژوهش اين است كه چه مولفه‌هايي در شكل‌دهي چرخش فرهنگي در جامعه‌شناسي سياسي ايران در دو دهه‌ي اخير نقش داشته‌اند؟
همچنين در ادامه پژوهش نشان داده مي‌شود كه اگر چرخش فرهنگي در جامعه‌شناسي سياسي ايران حادث شده تا چه اندازه ساخت سياسي و اجتماعي در آن سهم دارد. داده‌هاي اين پژوهش با استفاده از نظريات متنوع جديد، مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته، پرسش‌نامه خبره، فيش‌نويسي از متون و اسناد گردآوري شده است. همچنين تكنيك دلفي فازي به عنوان چهارچوب روشي پژوهش بكار برده شده است. ارزيابي‌هاي صورت گرفته نشان داد چرخش فرهنگي در ايران حادث و 21 مولفه شناسايي شده است. اين مولفه‌ها مي‌توانند بعنوان يك مدل در سنجش ميزان چرخش فرهنگي در جامعه‌شناسي سياسي ايران استفاده شوند. اگر جامعه‌شناسي سياسي را رابطه دولت و ساخت اجتماعي در نظر بگيريم، 20 مولفه از 21 مولفه شناسايي شده مربوط به ساخت اجتماعي و 1 مولفه مربوط به ساخت سياسي مي‌باشد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد در جامعه‌شناسي سياسي ايران، گردش و تحول بنياديني كه اتفاق افتاده در ساخت اجتماعي بوده و ساخت سياسي دچار تغييرات بنياديني نشده است. 5 مولفه اول از 21 مولفه شناسايي شده عبارتند از: "ظهور رسانه‌هاي جديد و شبكه‌اي، جنبش‌هاي اجتماعي جديد و شبكه‌اي، اشكال جديد مقاومت توده‌هاي طرد شده، تغييرات اجتماعي به ويژه تغيير در ارزش‌ها و نگرش‌هاي ايرانيان و تغييرات ساختاري و شكلي در بيان نارضايتي‌هاي سياسي و اجتماعي". نگاهي به اين 5 مولفه نشان مي‌دهد كه مهمترين تحولات فرهنگي‌اي كه در جامعه‌شناسي سياسي ايران در دو دهه‌ي اخير حادث شده است در حوزه‌ي اجتماعي بوده است. واماندگي ساحت سياسي نسبت به ساحت اجتماعي در تحولات فرهنگي دهه هشتاد و نود خود مي‌تواند ريشه بسياري از رخدادهاي اجتماعي دو دهه‌ي اخير در ايران باشد.
شماره ركورد
232164
دانشگاه
دانشگاه اصفهان
استاد مشاور
دكتر اميرعباس حاتمي
رشته تحصيلي
علوم سياسي - جامعه شناسي
استاد راهنما
دكتر حسين هرسيج , دكتر اميرمسعود شهرام‌نيا