تحليل اثر تكانه‌هاي زيستي (ويروس كرونا) بر تقاضاي پول در ايران

كارشناسي ارشد

همراه با شيوع گسترده ويروس كرونا در سرتاسر جهان در سالهاي گذشته، ابعاد مختلف زندگي بشر تحت تاثير مستقيم قرار گرفت. اين همه‌گيري، نه تنها باعث به خطر انداختن زندگي ميليونها انسان شد بلكه به موجب آن، شرايط اقتصادي كشورها نيز دستخوش تغييرات زيادي شد. در دوره‌‌ي افزايش روزافزون تعداد مبتلا در جهان، كشورها درصدد بودند تا نرخ ابتلا و به دنبال آن مرگ و مير را كاهش دهند. از اين رو ، سياستهاي متفاوتي را از جمله قرنطينه اتخاذ كردند. از طرف ديگر، قرنطينه باعث افت فعاليت بسياري از كسب و كارها و در نهايت كاهش درامد ناخالص داخلي براي كشورها شد. وجود اين ويروس باعث شد كه موسسات و بنگاه¬ها در مواجه با كالاهاي وارداتي، صادراتي و توليدي خود دچار مشكلات زيادي را به وجود آورد و همين امر موجب شد تا با چالش عدم نقدينگي روبه¬رو شوند. به عقيده‌ي كينز در شرايط عدم اطمينان فراگير، شخص مي‌تواند بخشي از پس‌انداز خود را به صورت پس‌انداز احتياطي نگهداري كند. بنابراين، ناطميناني بيش‌تر يعني تقاضاي بيش‌تر براي پول، كه خود به معناي نرخ بهره بالاتر مي‌باشد و در نتيجه در اين شرايط با افزايش نرخ بهره، ميزان سرمايه‌گذاري كاهش و تمايل به نگهداري پول نقد افزايش خواهد يافت. از طرفي كشور ايران با توجه به تكانه‌هاي خارجي كه در طول دهه‌هاي گذشته متحمل شده است، افزايش نقدينگي به صورت ثابت جز سياست‌هاي قديمي بانك مركزي به جهت از بين بردن اثرات اين تكانه‌ها و در نهايت رشد اقتصادي بوده است. هدف از انجام اين پژوهش، تحليل يك تابع تقاضايي است كه بتواند تغييرات و نوع اثرگذاري اين ويروس و در نهايت تاثيرات اين شوك ناگهاني بر اقتصاد را اندازه‌گيري نمايد. در اين پژوهش، با جمع آوري داده‌هاي مربوط به تغييرات اقتصادي در سطح كلان، طي بازه سالهاي 1390 الي 1400 و با استفاده از الگوسازي به روش ماكوف سوييچينگ، به دنبال يافتن پاسخي براي تفسير نتايج ناشي از اثرات يك همه گيري جهاني، مانند كرونا بر اقتصاد كلان مي‌باشد. در ادامه اين پژوهش، اين نتيجه حاصل شد كه ورود يك تكانه خارجي مانند همه گيري ناشي از گسترش كوويد 19باعث افزايش تقاضاي احتياطي نگهداري پول و در نهايت موجب افزايش نقدينگي مي شود.

231936

دانشگاه اصفهان

بابك صفاري

علوم اقتصادي - نظري

ايمان باستاني فر