ارزيابي‌‌‌ چرخۀ حيات سيستم تصفيه‌خانۀ فاضلاب شهر اردكان به روش لجن فعال

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش آلودگيهاي محيط زيست

9/29/2024 12:00:00 AM

فاضلاب¬ها از جمله عواملي مي¬باشند، كه بار و تبعات محيط¬زيستي زيادي را مي¬توانند به¬دنبال داشته باشند. امروزه اجراى طرح¬هاى تصفيۀ فاضلاب در مناطق شهرى و صنعتى، امرى بنيادي و ضروري تلقى مي¬گردد. از اين رو، عملكرد تصفيه¬خانۀ فاضلاب تأثير بسيار زيادي در كاهش آلودگي¬ها دارد. يكي از روش¬هاي ارزيابي اثرات محيط¬زيستي، روش ارزيابي چرخۀ حيات مي¬¬باشد. بر اساس اين رويكرد، اثرات محيط¬زيستي محصولات، فرآيندها و خدمات در تمام طول چرخۀ حيات مورد ارزيابي قرار مي¬گيرد. اين مطالعه با هدف بررسي و ارزيابي جامع اثرات محيط¬زيستي تصفيه¬خانۀ اردكان كه سيستم آن از نوع لجن فعال مي¬¬باشد، با بهره¬گيري از روش ارزيابي چرخۀ حيات انجام شد. به¬¬اين منظور، ابتدا داده¬¬هاي ورودي و خروجي سيستم، كه شامل: مواد، انرژي و آلاينده¬ها هستند، گردآوري ‌شد. اين داد¬ه¬ها، شامل: ميزان BOD، COD، pH، TSS و پارامترهاي ديگر، قبل از فرآيند تصفيه و بعد از آن، مي¬باشد. همچنين مواد و انرژي مصرفي (انرژي‌ الكتريكي) براي تصفيۀ فاضلاب، به مدت 4 ماه نيز ثبت و مورد مطالعه قرار گرفت. جهت آناليز و ارزيابي پيامدهاي چرخۀ حيات، از نرم¬افزار SimaPro، روش¬ ReCiPe و پايگاه دادۀ Ecoinvent بهره¬گيري شد. پيامدهاي محيط‌زيستي در 18 گروه پيامد شاخص سطح مياني، با روش ReCiPe 2016 Midpoint(H) و 3 دسته پيامد شاخص سطح پاياني، با روش ReCiPe 2016 Endpoint(H) مورد بررسي قرار گرفتند. در ادامه براي محاسبۀ ميزان مصرف انرژي سيستم تصفيه¬خانه، از روش (Cumulative Energy Demand) CED و جهت برآورد انتشار گازهاي گلخانه¬اي از روش (Intergovernmental Panel on Climate Change) IPCC بهره¬گيري شد. در اين مطالعه، واحد كاركردي يك متر مكعب فاضلاب در نظر گرفته شد. پيامد¬هاي محيط¬زيستي ابتدا كمي¬¬سازي شدند و در نهايت نرمال¬سازي داده¬ها جهت آناليز و مقايسۀ نتايج، انجام گرفت. طبق نتايج حاصل شده از آناليز شاخص اثرات در سطح مياني، بيشترين تأثيرات محيط‌زيستي حاصل از تصفيۀ فاضلاب اردكان، به¬¬ترتيب مربوط به: پيامد سميت سرطان‌زاي انساني با 57/38% و از دست رفتن منابع فسيلي با 11/15% مي¬باشد. علت اين امر را مي¬توان به انتشارات فلزات در فرآيند تصفيۀ فاضلاب، كه از ميان آن كروم، نقش بسيار چشمگيري در آسيب به سلامت انسان دارد، نسبت داد. همچنين، با بهره¬گيري از شاخص سطح پاياني مشخص شد، طبقه اثر آسيب به سلامت انسان، بيشتر از دو گروه: منابع و اكوسيستم تحت تأثير آثار مخرب محيط¬¬زيستي قرار گرفت. تجزيه و تحليل شاخص پاياني نشان از آن دارد، كه منشأ اين آثار از توليد دي¬اكسيد كربن و ساير گازهاي گلخانه¬اي حاصل از مصرف سوخت¬هاي فسيلي و بهره¬گيري از الكتريسيته توليد شده از منابع تجديدناپذير مي-باشد. طبق نتايج CED مشخص شد، بيشترين منبع انرژي مورد نياز براي تصفيۀ فاضلاب اردكان، از مصرف سوخت‌هاي فسيلي تجديدناپذير با 17/94% تأمين مي¬شود. اين نتايج نيز توسط آناليز نهايي با استفاده از روش IPCC، تاييد گرديد و نقش انتشار گاز دي¬اكسيد كربن و مصرف الكتريسيته را، در تشديد گرمايش جهاني برجسته نمود. آناليز حساسيت، مصرف الكتريسيته را به¬عنوان مهمترين عامل با بيشترين تأثيرات نامطلوب محيط¬زيستي، مشخص نمود. بنابراين با توجه به نتايج حاصل از اين پژوهش، از جمله راهكارهاي كاهش پيامدهاي محيط¬زيستي ناشي از تصفيۀ فاضلاب، مي¬توان به تمهيداتي چون بهره¬¬گيري از انرژي¬هاي تجديدپذير و جايگزيني آن ها با منابع انرژي فسيلي اشاره كرد.

231896

دانشگاه اردکان

بماني اكرم Bemani Akram