مقايسه خلاقيت در كودكان مبتلابه اختلال نارسايي توجه/ فزون¬كنشي و عادي و تاثير مداخله مبتني بر خلاقيت بر علائم اختلال نارسايي توجه/ فزون¬كنشي و كنش اجرايي سازماندهي در پسران دوره ابتدايي شهر اصفهان

كارشناسي ارشد

هدف از پژوهش انجام شده در مرحله اول مقايسه خلاقيت در دانش آموزان پسر دوره ابتدايي داراي علائم اختلال نارسايي توجه / فزون¬كنشي و عادي شهر اصفهان بود. هدف از پژوهش انجام شده در مرحله دوم بررسي تاثير مداخله مبتني بر خلاقيت بر علائم اختلال نارسايي توجه/ فزون¬كنشي و كنش اجرايي سازماندهي در دانش¬آموزان پسر دوره ابتدايي شهر اصفهان كه علائم داشتند بود. روش تحقيق در مرحله اول از نوع علي- مقايسه¬اي و در مرحله دوم از نوع نيمه¬آزمايشي به صورت پيش¬آزمون پس¬آزمون با گروه كنترل بود. جامعه¬ي آماري پژوهش در مرحله اول، تمامي دانش¬آموزان پسر پايه پنجم و ششم مقطع ابتدايي (10 تا 13 ساله) با يا بدون علائم اختلال نارسايي توجه/ فزون¬كنشي -تكانشگري شهر اصفهان در سال تحصيلي 1402-1403 را شامل ¬شد و نمونه شامل 108 نفر از دانش¬آموزان پسر پايه پنجم و ششم مقطع ابتدايي (10 تا 13 ساله) داراي علائم اختلال نارسايي توجه/ فزون¬كنشي و دانش¬آموزان پسر عادي پايه پنجم و ششم مقطع ابتدايي (10 تا 13 ساله) بود. براي انتخاب نمونه ابتدا يكي از نواحي آموزش و پرورش شهر اصفهان به صورت تصادفي انتخاب، سپس از بين مدارس ابتدايي پسرانه آن ناحيه، 6 مدرسه به شيوه در دسترس انتخاب شدند. در ادامه پرسشنامه سلامت روان كودكان آنتاريو سوالات خرده مقياس نارسايي توجه/ فزون¬كنشي توسط والدين دانش¬آموزان جهت انجام غربالگري تكميل شد. در مجموع 354 نفر از دانش آموزان غربالگري شدند، درنهايت 54 نفر از آنان كه داراي علائم اختلال نارسايي توجه/ فزون-كنشي بودند و 54 نفر كه بدون علائم يا درجات كمي از علائم را نشان دادند، مشخص شدند و آزمون تفكر خلاق تورنس را تكميل نمودند. بنابراين تعداد كل نمونه در مرحله اول 108 نفر بود. در مرحله دوم نمونه شامل 16 نفر از دانش¬آموزان پسر پايه پنجم و ششم مقطع ابتدايي (10 تا 13 ساله) داراي علائم اختلال نارسايي توجه/ فزون¬كنشي بود. براي انتخاب نمونه، از بين آزمودني¬هايي كه در مرحله¬ي نخست به عنوان آزمودني¬هاي داراي علائم اختلال نارسايي توجه/ فزون¬كنشي تشخيص داده شده بودند، با 38 نفر از والدين آزمودني¬ها، مصاحبه¬ي تشخيصي باليني بر اساس راهنماي تشخيصي و آماري اختلالات رواني ويراست پنجم نسخه تجديد نظر شده، انجام گرفت و در نهايت 16 آزمودني داراي ملاك¬هاي نهايي، انتخاب و به صورت تصادفي 8 نفر در گروه آزمايش و 8 نفر در گروه كنترل قرار گرفتند. ابزارهاي پژوهش در مرحله نخست پرسشنامه سلامت روان كودكان آنتاريو سوالات خرده مقياس نارسايي توجه/ فزون¬كنشي و آزمون تفكر خلاق تورنس بودند. در مرحله دوم همه آزمودني¬ها با استفاده از سوالات خرده مقياس نارسايي توجه/ فزون¬كنشي پرسشنامه سلامت روان كودكان آنتاريو و آزمون برج لندن نسخه¬ي كامپيوتري مورد ارزيابي قرار گرفتند، در ادامه براي آزمودني¬هاي گروه آزمايش مداخله آموزش خلاقيت استرنبرگ، بر اساس پروتكل آموزشي، ارائه شد. در انتها نتايج تحليل واريانس يك راهه براي مرحله اول پژوهش نشان داد تفاوت معنا داري در ابعاد سيالي، انعطاف پذيري، اصالت و بسط خلاقيت دو گروه كودكان عادي و كودكان داراي علائم اختلال نارسايي/ توجه فزون¬كنشي وجود نداشت. نتايج تحليل كواريانس چند راهه نشان داد كه مداخله¬ي مبتني بر خلاقيت بر علائم اختلال نارسايي توجه، فزون¬كنشي و كنش اجرايي سازماندهي كودكان شهر اصفهان تاثير معنا داري نداشت. اگر چه يافته¬هاي مشاهدات باليني و مصاحبه با والدين سطوحي از تغييرات را در آزمودني¬ها نشان مي¬دهد، اما از نظر كمي به نظر مي¬رسد، مداخله مبتني بر خلاقيت تاثير معنا داري بر كنش اجرايي سازماندهي و كاهش علائم نارسايي توجه فزون¬كنشي آزمودني¬ها ندارد

231736

دانشگاه اصفهان

حسينعلي مهرابي كوشكي

روانشناسي عمومي

شعله اميري