جداسازي و شناسايي سودوموناسهاي فلورسنت از فراريشه خيار در منطقه جيرفت و ارزيابي اثر و مكانيسم آنتاگونيستي آنها عليه بيماريهاي مهم خيار ناشي از Sclerotinia sclerotiorum ، Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum و Pythium aphanidermatum

1395/06/29

چكيده در سال¬هاي اخير بحث كنترل بيولوژيكي بيماري¬هاي خاكزاد به طور جدي مورد توجه محققين قرار گرفته است. سودوموناس¬هاي فلورسنت از مهم¬ترين عوامل كنترل بيولوژيك بيماري¬هاي گياهي هستند كه به صورت مستقيم، با توليد و ترشح متابوليت¬هاي بازدارنده و سيدروفورها، سبب محدود كردن يا توقف رشد بيمارگرهاي گياهي به ويژه قارچ¬ها مي-شوند و در برخي موارد نيز با توليد هورمون¬هاي مختلف سبب افزايش رشد گياه مي¬شوند. با توجه به اهميت اقتصادي محصول خيار در جيرفت و خسارت قابل توجه بيماري¬هاي ناشي ازبيمارگر¬هاي خاكزاد Fusariumoxysporum f. sp. radicis-cucumerinum، Pythium aphanidermatumو Sclerotinia sclerotiorumدر اين منطقه، اين پژوهش به منظور بررسي امكان كنترل بيولوژيكي اين بيمارگرها با استفادهاز باكتري¬هاي جنس سودوموناس جدا شده از خاك¬هاي منطقه جيرفت انجام شد. در اين پژوهش 81 جدايه سودوموناس از فرا ريشه خيار با استفاده از محيط كشت انتخابيS1جداسازي، خالص سازي و بر مبناي خصوصيات مورفولوژيكي، بيوشيميايي و مولكولي شناسايي شد. ارزيابي اثر آنتاگونيستي جدايه¬ها به روش كشت متقابل و توليد تركيبات فرار بازدارنده از رشد بيمارگرها انجام گرفت. بر اساس نتايجبدست آمده، جدايه-هاي 19C،21B،24A، 33B،33C،38A،42Dو 43Cبيشترين اثر بازدارندگي و تركيبات فرار را عليه اين بيمارگرها داشتند. همچنين توليد سورفكتين، آنزيم پروتئاز و سيانيد هيدروژن به عنوان سازوكارهاي موثر در بازدارندگي مورد بررسي قرار گرفت. اگرچه جدايه¬ي19Cتنها جدايه قادر به توليد سورفكتين بود، اما همه جدايه¬ها به جز جدايه21Bقادر به توليد پروتئاز بودند. جدايه¬هاي33B،33C،38A،42Dو 43Cاز توانايي توليد سيانيد هيدروژن نيز برخوردار بودند. به منظور شناسايي مولكولي جدايه¬هاي برتر،استخراجDNAاز باكتري به روش جوشاندن صورت گرفت و با استفاده از آغازگرهاي عموميfD1و rD1 قطعه¬اي از ژن16S rRNA،طي واكنش زنجيره¬اي پلي¬مرازتكثير شد. تعيين توالي قطعات تكثير شده و مقايسه آنها با توالي¬هاي موجود در پايگاه داده¬اي NCBI،نشان داد كه جدايه¬هاي 21B،24A،33C،38A،42Dو 43Cبه جنس Pseudomonas، جدايه 19Cبه جنسStenotrophomonasو جدايه33Bبه جنس Flavobacteriumبيشترين مشابهت را دارند. در آزمون گلخانه¬اي، جدايه¬هاي 19C،21B، 24A، 33B، 33C، 38A، 42Dو 43Cشاخص بيماري F. oxysporum f. sp. radicis-cucumerinumرا به ترتيب 1/31، 1/81، 5/75، 3/78، 8/83، 70، 2/67 و 1/81 درصد، شاخص بيماري Pythiumaphanidermatumرا به ترتيب 4/81، 37، 74، 5/55، 6/66، 2/59، 74 و 3/70 درصد و شاخص بيماري Sclerotiniasclerotiorumرا به ترتيب 9/68، 0، 5/64، 0، 3/42، 0، 5/44 و 0 درصد در مقايسه با شاهد كاهش دادند. نتايج بدست آمده از اين پژوهش، توانايي جدايه¬هاي بومي سودوموناس را در ممانعت از رشد اين بيمارگرها نشان مي¬دهد. واژگان كليدي: تركيبات فرار،جيرفت، شاخصبيماري،كنترل بيولوژيكي

231608

دانشگاه جيرفت

آزادوار،مهدي و اميرميجاني،اميررضا

عليزاده،حميدرضا