تاثيرسايه‌اندازگياهان مرتعي بر برخي ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك

96/12/20

چكيده تحقيق حاضربا هدف بررسي تأثيرسايه‌اندازتعدادي گياهمرتعيبربرخيويژگي‌هايفيزيكيوشيمياييخاك در منطقه ساردوئيهانجام شد. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك كاملاً تصادفي انجام شد كه در اين مطالعه فاكتور اول نوع گونه گياهي و فاكتور دوم شامل سايه‌انداز گياهانبود. نمونه‌برداريازسهنقطهباچهارنوعگونهگياهي مختلف(يعني كرقيچ (Hertia Angustifolia)،مخلصه (Pyrethrum roseum)،گون (Astragalus gummifer) ودرمنه (Artemisia siberi))،دردوفاصلهشاملپايبوتهتالبهتاجپوششوخارجتاجپوششودرسهتكرارودرعمق15سانتي‌متريسطحخاك انجامشد ودرمجموعه 72 نمونهبراي انجام آزمايش‌ها گرفته شد كه با ميانگين‌گيري تكرارها در مجموع 24 داده براي بررسي‌هاي آماري حاصل شد. پارامترهاي موردبررسيدر اين تحقيق شاملمقدارمواد آلي، شوري (EC)، اسيديته (pH)،آهك،غلظت محلول كلسيم، منيزيم و سديم،تنفس ميكروبي،جرم مخصوصظاهري، رس قابل پراكنش، اجزاي بافت خاك (شن، رس، سيلت)، آبگريزي وشاخص كيفيت خاك دكستر يعني S-indexبودند. نتايج نشان دادهرچند نوع گونه گياهي تاثير معني‌داري بر بسياري از پارامترهاي مورد بررسي نداشت اما مقداركلسيم،منيزيم،سديم،آهك،مادهآلي،شوري،آبگريزي،و S-indexدرزيرسايه‌اندازگياهان مورد بررسي بهطورمعني‌داريبيشترازخارجسايه‌اندازبود(p<0/05). مي‌توان گفتافزايشمقدارمادهآليدرزيرپوششگياهيبهعلتريزشاندام هوايي و ترشحات ريشه‌اي و همچنين افزايشتنفسميكروبيدرزيرتاجپوششگياهيباعثافزايشغلظت كاتيون‌هاي محلولوهمچنينافزايش هدايت الكتريكيو نيز پارامترهاي ديگر شده است. سايهاندازگياهي برچگاليظاهريواسيديته خاك تأثيرمعني‌دارينداشت اما كاهش معني‌دار مقدار سيلت در خارج از سايه‌انداز به عنوان حساس‌ترين جزء معدني خاك به فرسايشو نيز افزايش معني‌دار مقدار شن در اين بخش كه در دو گونه گياهي كهرقيچ و مخلصه نيز معني دار بود نشان‌دهنده آن است كه حضور پوشش گياهي مي‌تواند سبب كاهش فرسايش خاك نيز شده باشد. همچنينافزايشمقدار مادهآليدر زير سايه‌انداز نيز مي‌تواند يكي از دلايلافزايش آبگريزيخاكباشد كه اين موضوع بر ويژگي‌هاي هيدروليكي خاك يعني منحنيمشخصهنيز اثرگذاشتهاست. نتايج همچنين نشان داد سايه‌انداز گياهي بر اكثر پارامترهاي مورد بررسي در سطح 05/0معني‌دار بودند واثر متقابل گونه گياهي و سايه‌انداز بر هيچكدام از پارامترها تاثير معني‌داري نداشت. واژه‌گانكليدي: سايهاندازگياهي،گياهانمرتعي،ويژگي‌هايشيميايي،ريزش‌هايگياهي

231603

دانشگاه جيرفت

زماني بابگهري،جواد

برومند،ناصر