بررسي پايداري تريكودرما در خاك‌هاي مختلف و تاثير آن بر بهبود رشد گياه خيار

1394/07/15

چكيده قارچ‌هاي جنس تريكودرما از مهمترين عوامل مهار زيستي عوامل بيمار‌ي‌زاي خاكزي گياهان مي‌باشند كه افزودن آنها به خاك‌هاي مختلف به منظور افزايش جمعيت آن امري سودمند مي‌باشد. به همين دليل انجام پژوهش‌هاي پيرامون فراهم نمودن شرايط بهينه براي رشد و دوام تريكودرما در خا‌ك از اولويت‌‌هاي تحقيقاتي است. در اين پژوهش ابتدا بمنظور انتخاب يك استرين موثر در بهبود رشد خيار، پنج استرين از گونه‌هاي مختلف جنس تريكودرما شامل: Trichoderma harzianum Tr6، T. harzianum T22، T. asperellum T34، T. atroviride P1 و T. harzianum Tr9 در شرايط گلخانه مورد بررسي قرار گرفتند. سپس اين استرين برتر به منظور بررسي تاثير آن در بهبود رشد گياه و پايداري آن در خاك‌هاي مختلف شامل: خاك با شرايط طبيعي (نرمال)، خاك با كمبود عناصر فسفر، خاك با كمبود پتاسيم، خاك قليايي، خاك با دو سطح شوري و خاك اسيدي مورد آزمايش قرار گرفت. شاخص‌هاي‌ رشدي مورد بررسي شامل: ارتفاع، وزن تر و خشك اندام‌هاي هوايي و وزن تر و خشك ريشه‌ها بود. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه كاملاً تصادفي در سه تكرار در شرايط گلخانه‌اي به مدت 30 روز انجام گرديد. نتايج آزمايشات نشان داد كه گذشته از اينكه قارچ تريكودرما استرينTr6 در شرايط طبيعي و نيز اسيدي (شرايط بهينه براي رشد گياه) منجر به بهبود معني دار شاخص‌هاي رشدي گياه مي‌شود، در خاك‌هاي داراي تنش‌هاي شوري و كمبود عنصر پتاسيم نيز تاثير قارچ تريكودرما بر صفات مورد نظر در سه دوره آزمايش چشمگير و به لحاظ آماري معني دار بوده است. علاوه بر اين بهبود برخي از صفات مذكور و پارامترهاي رشدي اندازه‌گيري شد و در اين پژوهش در شرايط كمبود عنصر فسفر نيز قابل توجه بوده است. همچنين در بررسي انجام گرفته پيرامون پايداري جمعيت تريكودرما در خاك‌هاي مختلف، مقايسه ميانگين‌هاي مربوط به تغييرات جمعيت نشان داد كه جمعيت در تمام تيمارها از هفته سوم كاهش پيدا كرده و اين كاهش تا مرحله پايان آزمايش ادامه داشت. بيشترين ميانگين فراواني جمعيت در خاك اسيدي و خاك با شرايط طبيعي و كمترين ميانگين جمعيت در خاك خيلي شور و خاك قليايي مشخص گرديد. همچنين بيشينه و كمينه رشد رويشي استرين Tr6 درpHهاي 6/5 و 4/7 وEc هاي 77/0 و 44/12 ميلي اكي والان گرم به دست آمد. در مجموع با توجه به يافته‌ها مي‌توان نتيجه گرفت كه يكي از دلايل پايين بودن جمعيت تريكودرما در برخي خاك‌ها مناسب نبودن شرايط خاك بوده و اين قارچ مي تواند در خاك‌هاي كه تحت تنش هستند رشد گياهان را بهبود ببخشد اما نياز به ترميم جمعيت آن از طريق افزودن آن به خاك مي‌باشد. واژگان كليدي: تريكودرما، خيار، بهبود رشد، شرايط خاك، پايداري

231594

دانشگاه جيرفت

برومند،ناصر و اعظمي ساردوئي،ذبيح اله

عليزاده،حميدرضا