تشكيل،طبقه بندي،ميكرومورفولوژي و كاني شناسي رسي خاك هاي گچي منطقه جيرفت

1395/12/11

چكيده تحقيق حاظر در منطقه جيرفت، واقع در جنوب استان كرمان صورت گرفته است. مناطق مورد مطالعه، داراي رژيم رطوبتي اريديك و رژيم حرارتي هايپرترميك مي‌باشند. هم‌چنين ميانگين بارندگي و دماي متوسط سالانه منطقه به‌ترتيب 180ميلي‌متر و 24 درجه‌سانتي‌گراد مي‌باشد. اهداف اصلي اين تحقيق شامل بررسي ميكرومورفولوژي، رده‌بندي خاك‌هاي منطقه مورد مطالعه، كاني‌شناسي و هم چنين اثر اقليم بر تشكيل و تكامل اين خاك‌ها مي‌باشد. ابتدا سطوح ژئومورفولوژي شناسايي شدند و سپس 16 پروفيل شاهد در سطوح مختلف ژئومرفيك شامل سطح ناپايدار‌مخروط‌افكنه، سطح پايدار دشت آبرفتي، سطح ناپايدار دشت آبرفتي،سطح ناپايدارتپه، سطح پايدار پديمنت پوشيده، سطح ناپايدار پديمنت پوشيده سطح پايدار و ناپايدار پديمنت سنگي حفر شد، سپس تشريح و نمونه‌برداري گرديد. به دليل اقليم مرطوب گذشته و حضور افق آرجيليك، خاك‌هاي مورد مطالعه داراي تكامل خاك‌زايي مي‌باشند، مهم‌ترين عامل خاك‌ساز در خاك‌هاي اين منطقه اقليم مي‌باشد. پروفيل‌ها داراي افق‌هاي مشخصه كمبيك، كلسيك، جيپسيك، ساليك، ناتريك و آرجيليك بوده و طبق سيستم رده‌بندي آمريكايي، در راسته اريدي‌سول قرار مي‌گيرند. مطالعات ميكرومورفولوژي نشان دهنده پدوفيچرهاي پوشش و پرشدگي كلسيت، گچ و پوشش رس و اكسيد آهن،بلورها و صفحات در هم قفل شده گچ مي‌باشد. مطالعات كاني‌شناسي نشان دهنده حضور كاني‌هاي پالي‌گورسكيت، اسمكتيت، ايليت، كائولينيت، كلريت، كوارتز و سپيوليت مي‌باشد. حضور اسمكتيت در خاك‌هاي منطقه با توجه به اقليم خشك فعلي به رطوبت قابل دسترس در اقليم مرطوب گذشته مربوط مي‌شود. ايليت و كلريت در خاك‌هاي منطقه منشأ مورثي دارند. حضور پاليگورسكيت و سپيوليت با توجه به اقليم خشك فعلي طبيعي به‌نظر مي‌رسد. واژگان كليدي: پاليگورسكيت، ايران مركزي، پوشش‌گچ، اقليم گذشته.

231589

دانشگاه جيرفت

صالح سنجري

ناصر برومند و محمدهادي فرپور