شناسايي اصالت زيره سياه ايراني از نوع تقلبي ان با استفاده از فناوري كامپيوتر بينايي

1394/07/07

چكيده زيره¬ي پارسي گياهي علفي و چندساله از خانواده چتريان است. Bunium Persicum Boiss تنها گونه شناخته شده جنس Bunium در ايران كه جايگاه ارزشمندي در صادرات و صنايع داخلي دارد. امروزه به دليل وجود انواع مختلف زيره تقلبي در بازار، شناسايي زيره¬ي پارسي اصيل از نوع تقلبي آن از اهميت بالايي برخوردار است. از ميان عوامل مختلف شناسايي زيره¬ي پارسي مي‌توان به شاخص‌هاي رنگ و بافت اشاره نمود. شناسايي به روش بازرسي دستي و بصري بسيار وقت‌گير و داراي خطاي انساني بسيار مي‌باشد. بنابراين در اين تحقيق با استفاده از فن‌آوري ماشين بينايي به عنوان روشي جديد، سريع و دقيق به استخراج ويژگي هاي رنگ و بافت زيره از تصوير آن پرداخته شد و در نهايت با بهره‌گيري‌ از شبكه‌هاي عصبي مصنوعي، به تشخيص زيره پارسي اصيل از انواع تقلبي موجود در بازار، شامل پنچ نمونه زيره پارسي و چهار نمونه زيره‌ي تقلبي،كه بيشترين فراواني را در بازار داشتند، اقدام گرديد. همچنين شناسايي و طبقه بندي هفت توده¬ي زيره پارسي جمع‌آوري شده از رويشگاه‌هاي طبيعي استان كرمان به روش مشابه انجام گرفت. پس از استخراج ويژگي‌هاي بافتي و رنگي، شناسايي نمونه¬ها با استفاده از شبكه عصبي پس انتشار صورت گرفت. بهترين ميانگين دقت شناسايي و طبقه بندي زيره اصيل از نوع تقلبي با بكارگيري شبكه عصبي يك لايه با تابع انتقال لگاريتم سيگموئيد در لايه پنهان و تابع خطي در لايه خروجي و تابع يادگيري لونبرگ ماركوات با استفاده از ويژگي¬هاي رنگي، بافتي و تركيبي (بافتي- رنگي) با شبكه يك لايه به ترتيب 51/93، 86/95 و59/95 % بدست آمد. همچنين بهترين ميانگين دقت طبقه بندي هفت توده¬ي زيره پارسي با بكارگيري شبكه عصبي يك لايه با تابع انتقال تانژانت سيگموئيد در لايه پنهان، تابع انتقال خطي در لايه خروجي و تابع يادگيري لونبرگ ماركوات با استفاده از ويژگي¬هاي رنگي، بافتي و تركيبي (بافتي-رنگي) به ترتيب 55/93، 50/93 و 10/96 % بدست آمد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه فن آوري ماشين بينايي و شبكه‌هاي عصبي مصنوعي، توانايي شناسايي زيره‌ي پارسي از انواع تقلبي و طبقه بندي توده‌هاي زيره‌ي پارسي با دقت بسيار خوبي را دارد. واژگان كليدي: زيره سياه، شبكه هاي عصبي مصنوعي، فن آوري كامپيوتر بينايي، ويژگي هاي بافتي و رنگي.

231588

دانشگاه جيرفت

ايمان گلپور

مجيد دولتي