بررسي تاثير بيوچار ضايعات برداشت پسته بر رشد و توسعه ريشه هاي گياه ذرت

1397/12/19

چكيده: هدف اصلي اين تحقيق بررسي تاثير بيوچار ضايعات برداشت پسته بر رشد و توسعه ريشه‌هاي گياه ذرت بود. در ابتدا و در يك مطالعه‌ اوليه روي توليد بيوچار، با بررسي تاثير دماهاي مختلف گرماكافت (300، 450، 600 و 750 درجه سلسيوس) بر ويژگي‌هاي بيوچار، مشخص شد كه با افزايش درجه حرارت از 300 به 750 درجه سلسيوس ويژگي‌هاي بيوچار نظير مقدار عملكرد، جرم مخصوص ظاهري، جرم مخصوص حقيقي، pH، EC، درصد خاكستر و مقدار كربن پايدار بيوچارهاي توليد شده تغيير مي‌كند و با در نظر گرفتن ويژگي‌هاي مورد مطالعه توليد آن در دمايي بين 450 و 600 درجه سلسيوس پيشنهاد شد. اما در اين مطالعه با در نظر گرفتن مقدار انرژي لازم براي توليد بيوچار در شرايط انبوه، توليد بيوچار لازم براي هدف اصلي در دماي 450 درجه سلسيوس انجام شد. در مطالعه اوليه ديگري با بررسي تاثير مقادير مختلف بيوچار (صفر، 1، 2، 3 و 5 درصد وزني) در دو نوع خاك (شني و لوم سيلتي) بر ويژگي‌هاي رشدي گياه ذرت و با در نظر گرفتن اهداف پايان‌نامه، مقدار كاربرد دو درصد وزني براي آزمايش اصلي و بررسي هدف اصلي انتخاب شد. نتايج اين بخش نشان داد كه كاربرد بيوچار در خاك موجب افزايش مقدار شوري خاك به ويژه در خاك شني شده كه در نتيجه سبب تاثير منفي بر عملكرد گياه و كارايي مصرف آب گياه شد. رشد گياه در مقادير بيش از 1 درصد بيوچار در خاك شني متوقف شده بود و عملكرد ريشه و اندام هوايي گياه در مقادير 2، 3 و 5 درصد كاربرد بيوچار بيش از 90 درصد در مقايسه به شاهد كاهش يافته بود. در خاك لوم سيلتي كاربرد بيوچار در تمامي سطوح موجب افزايش نسبي عملكرد و كارايي مصرف آب در گياه ذرت در مقايسه با شاهد شده بود، اما بيشترين مقدار آن در سطح 2 درصد بيوچار مشاهده شد. هرچند وزن ريشه در بين تيمارها در اين خاك معني‌دار نبود، اما عملكرد اندام هوايي در تمامي تيمارها نسبت به شاهد معني‌دار بود و پارامتر كارايي مصرف آب تنها در تيمار 2 درصد نسبت به شاهد معني‌دار بود. براي بررسي تاثير بيوچار بر رشد ريشه، با استفاده از جعبه پايش ريشه (ريزوترون)، سه الگوي متفاوت از توزيع بيوچار در مسير رشد و توسعه ريشه‌هاي ذرت براي آزمايش اصلي مدنظر قرار داده شد. الگوهاي مورد نظر شامل بدون حضور بيوچار (شاهد)، وجود بيوچار در يك سمت جعبه‌هاي پايش ريشه (توزيع ناهمگن) و وجود بيوچار در كل مسير توسعه ريشه‌ها (توزيع همگن) انتخاب شدند. ثبت رشد و توسعه ريشه‌هاي ذرت در شش زمان مختلف (5، 10، 17، 30، 40 و 50 روز بعد از كشت گياه درون ريزوترون‌ها) انجام شد. همچنين در پايان دوره‌ي رشد، عملكرد ريشه و اندام هوايي گياه ضمن برداشت گياه مورد ارزيابي قرار گرفت. با در نظر گرفتن 4 تكرار براي هر تيمار، در مجموع 24 ريزوترون در اجراي اين طرح وجود داشت. گياهان به مدت 50 روز در جعبه‌ها رشد كردند. در اين بخش از پژوهش، نتايج نشان داد كه رشد گياه در خاك لوم سيلتي در جعبه‌هاي پايش ريشه با مشكل همراه بود و گياه در اين خاك رشد نكرد و اين خاك از روند بررسي‌هاي اين بخش مطالعه حذف شد. وجود بيوچار در خاك شني به طور كلي موجب افزايش رشد اندام هوايي و رشد طولي ريشه‌ها در مقايسه با جعبه‌هايي كه هيچ بيوچاري نداشتند، شده بود و تفاوت معني‌داري از اين لحاظ بين دو تيمار داراي بيوچار وجود نداشت؛ اما رشد ريشه‌ها در بخش داراي بيوچار در تيمار ناهمگن، كمتر از بخش بدون بيوچار بود. وجود بيوچار احتمالاً از طريق نگهداشت آب و تامين شرايط تغذيه‌اي بهتر موجب افزايش رشد ريشه گياه شده است اما به دليل شوري بالايي كه داشته است (EC=28.5 dS m-1) به عنوان يك تنش موجب تاثير منفي بر رشد و توسعه ريشه شده است و برآيند اين تاثيرها رشد و توسعه كلي ريشه‌هاي گياه را افزايش داده بود اما در حضور توريع ناهمگن بيوچار رشد ريشه در ناحيه بدون بيوچار بيشتر بوده است. واژگان كليدي: جعبه پايش ريشه، رشد ريشه‌ها، زرند، جيرفت، ضايعات برداشت پسته

231455

دانشگاه جيرفت

زارع بنادكوكي،محسن

زماني بابگهري،جواد