بررسي سيستم كشت مخلوط ارزن معمولي (Panicum miliaceum) – سزبانيا (Sesbania sesban) و اثر آن بر عملكرد و كيفيت علوفه

1394/10/17

چكيده به‌منظور بررسي تاثير سيستم كشت مخلوط ارزن معمولي (Panicum miliaceum) و سزبانيا (Sesbania sesban)، بر عملكرد و كيفيت علوفه، آزمايشي در قالب طرح بلوك¬هاي كامل تصادفي با هفت تيمار و سه تكرار در سال زراعي 94 – 1393 در مزرعه پژوهشي دانشكده‌ي كشاورزي دانشگاه جيرفت اجرا شد. تيمارهاي آزمايش نسبت‌هاي مختلف كشت مخلوط جايگزيني ارزن و سزبانيا شامل 75 : 25، 67 : 33، 50 : 50، 33 : 67، 25 : 75 و كشت خالص ارزن و سزبانيا بودند. نتايج آزمايش نشان داد كه كليه‌ي صفات مورد بررسي در اين پژوهش مشتمل بر صفات كمي و كيفي علوفه، شاخص‌هاي سودمندي كشت مخلوط و وزن خشك علف‌هاي هرز به‌طور معني‌داري (01/0≥P) تحت تأثير نسبت‌هاي مختلف كشت مخلوط قرار گرفتند. بالاترين عملكرد علوفه‌ي خشك ارزن (11473 كيلوگرم در هكتار) در كشت خالص آن مشاهده شد. بيش‌ترين عملكرد علوفه‌ي خشك سزبانيا به كشت خالص آن تعلق داشت، به‌طوري‌كه در نسبت‌هاي اختلاط M75 S25، M67 S33، M50 S50، M33 S67،M25 S75 به ترتيب 6/74، 6/67، 1/46، 5/84، 35 درصد نسبت به كشت خالص سزبانيا كاهش يافت. حداكثر و حداقل ميزان عملكرد كل علوفه نيز به ترتيب از نسبت اختلاط 50 : 50 ارزن- سزبانيا و كشت خالص سزبانيا به‌دست آمد. بالاترين ميزان پروتئين خام (99/11%) به كشت خالص سزبانيا تعلق داشت. پروتئين خام در نسبت‌هاي اختلاط M75 S25، M67 S33، M50 S50، M33 S67،M25 S75 به ترتيب 49/10، 07/15، 36/24، 37/33، 03/39 درصد، نسبت به كشت خالص ارزن افزايش يافت.كشت خالص ارزن داراي پايين‌ترين ميزان پروتئين خام (43/7%) بود. بيش‌ترين ميزان قابليت هضم (46/71%)، كم‌ترين ميزان الياف نامحلول در شوينده‌هاي خنثي (26/27%) و نامحلول در شوينده اسيدي (91/15%) به كشت خالص سزبانيا تعلق گرفت. پايين‌ترين ميزان قابليت هضم (75/59%) و بالاترين درصد الياف نامحلول در شوينده‌هاي خنثي (67/49%) نيز به كشت خالص ارزن اختصاص داشت. حداكثر و حداقل ميزان خاكستر به ترتيب در نسبت M50 S50 (82/8%) و كشت خالص ارزن (5/7%) مشاهده گرديد. ميزان خاكستر در نسبت‌هاي اختلاط M75 S25، M67 S33، M50 S50، M33 S67،M25 S75 به ترتيب 93/6، 10، 6/17، 53/10، 53/10، درصد نسبت به كشت خالص ارزن افزايش يافت. بالاترين ميزان كربوهيدرات‌هاي محلول در آب (23/27%) نيز در كشت خالص ارزن بدست آمد كه با ساير تيمارها تفاوت معني‌دار داشت. نسبت اختلاط M25 S75حداكثر ميزان نسبت برابري (56/1) را دارا بود و با نسبت كاشت M50 S50 فاقد تفاوت معني‌دار بود. بالاترين شاخص بهره وري كشت مخلوط به ميزان (94204) به نسبت كاشت M50 S50 تعلق داشت. شاخص درجه تهاجم ارزن در كليه‌ي تيمار‌ها مثبت بدست آمد و حداكثر آن در تيمار M75 S25 مشاهده شد كه بيانگر غالب بودن ارزن است. كم‌ترين وزن خشك علف‌هاي هرز گل گندم، علف شور و آفتاب‌پرست به نسبت اختلاط M75 S25 تعلق داشت و با افزايش سهم سزبانيا در تركيب كشت مخلوط وزن خشك علف‌هاي هرز افزايش پيدا كرد به‌طوري‌كه بيش‌ترين وزن خشك علف‌هاي هرز در كشت خالص سربانيا مشاهده شد. به‌طور كلي بر اساس نتايج بدست آمده كشت مخلوط ارزن- سزبانيا به دليل حصول عملكرد بالاتر و بهبود كيفيت علوفه نسبت به كشت خالص دو گياه برتري دارد و نسبت اختلاط 50 : 50 ارزن - سزبانيا به دليل دارا بودن بالاترين ميزان عملكرد و پروتئين خام به عنوان تيمار برتر توصيه مي‌شود. واژگان كليدي: شاخص‌هاي سودمندي كشت مخلوط، شاخص‌هاي كيفيت علوفه، علف‌هاي هرز، كشت مخلوط جايگزيني

231453

دانشگاه جيرفت

جواد طايي سميرمي

مهرانگيز جوكار تنگ‌كرمي