بررسي تأثير طيف‌هاي مختلف نور و سطوح مختلف محلول غذايي بر رشد و خصوصيات فيزيولوژيكي نشاء خيار

1401/11/17

چكيده خيار به‌‌عنوان يكي از مهم‌ترين سبزي‌هاي ميوه‌اي در جهان به شمار مي‌رود. استفاده از نشاء توليد شده در گلخانه راهكاري توصيه‌شده جهت بهبود عملكرد اين گياه به‌ويژه در توليد خارج از فصل مي‌باشد. با توجه به محدوديت‌هاي نوري در اين فصول از يك سوء و نقش مهم عناصر غذايي در رشد و توسعه نشاء از سوي ديگر، ضرورت توليد نشاء در گلخانه را بيش از پيش آشكار مي‌سازد. به همين منظور، آزمايشي جهت بررسي اثر دو عامل هدايت‌الكتريكي محلول غذايي هوگلند (1، 7.1 و 3 دسي‌زيمنس بر متر) و نور (آبي، سفيد، آبي_قرمز و قرمز) بر پاسخ‌هاي رشدي، فيزيولوژيكي و بيوشيميايي نشاء خيار به صورت فاكتوريل بر پايه طرح كاملاً تصادفي انجام شد، سپس پاسخ عملكردي و زيست‌توده نهايي نشاء توليدشده در اين آزمايش در مرحله انتقال به زمين با نشاء توليدي با روش سنتي مورد مقايسه قرار گرفت. نتايج اين پژوهش نشان داد گياهاني كه در معرض نور تركيبي قرمز و آبي و آبياري محلول با هدايت‌الكتريكي (يك مميز هفت دسي‌‌زمينس بر متر) بودند داراي بالاترين محتواي آب‌نسبي و شاخص‌هاي كيفي بودند. در اين تيمار، محتواي اسموليت‌ها (پرولين و پروتئين‌هاي محلول) و رنگدانه‌هاي فتوسنتزي (كلروفيل و كارتنوئيدها) بالاترين مقدار بود و همچنين جذب ريشه‌اي فسفر و پتاسيم و انتقال آن به سمت برگ در بيشترين مقدار بود. در مرحله انتقال، ميزان عملكرد و زيست‌توده در نشاء توليد شده در شرايط نور آبي- قرمز با محلول هوگلند با غلظت استاندارد (يك مميز هفت) نسبت به روش سنتي به ترتيب 70 درصد و 92 درصد افزايش يافت. بطوركلي، نتايج اين پژوهش نشان داد كيفيت نشاء و عملكرد نهايي آن به هم‌گرايي مثبت طيف نوري و هدايت‌الكتريكي محلول آبياري وابسته است. واژگان كليدي: خيار، كيفيت نشاء، لامپ LED، محلول غذايي، عملكرد نهايي ‌محصول

231435

دانشگاه جيرفت

دكتر امان‌الله سليماني

دكتر ناصر عسكري دكتر حسين ميغاني