سينتيك آزادسازي روي از خاك گچي تحت تأثير ورمي‌كمپوست و جذب توسط گندم (Triticum)

1394/12/17

چكيده رهاسازي روي فاكتور مهمي در تعيين قابليت دسترسي روي در خاك‌هاي گچي مي‌باشد. اين پژوهش به‌منظور بررسي سينتيك آزادسازي روي با عصاره گير DTPA در خاك‌هاي گچي دشت جيرفت و تأثير ورمي‌كمپوست و تعيين بهترين معادله سينتيكي توصيف‌كننده آزادسازي اين عنصر از خاك‌ گچي، انجام گرديد. زمان‌هاي خوابانيدن (انكوباسيون) شامل 15، 30 و 45 روز، سطوح كودي شامل صفر، 25/1، 5/2 و پنج درصد در سه تكرار، 10 زمان عصاره‌گيري: 25/0، 5/0، 1، 2، 4، 8، 16، 32، 64 و 128 ساعت و هفت معادله سينتيكي، مرتبه صفر، مرتبه اول، مرتبه دوم، مرتبه سوم، پخشيدگي پارابوليكي، تابع تواني (دو ثابته)، الوويچ ساده شده، براي توصيف داده‌ها مورد استفاده قرار گرفتند. همچنين در آزمايش گلخانه‌اي ميزان جذب روي توسط گياه گندم در قالب طرح فاكتوريل كاملاً تصادفي با دو فاكتور غلظت كود ورمي‌كمپوست در چهار سطح (صفر، 25/1، 5/2 و پنج درصد) و ارقام گندم شامل رقم هامون و رقم چمران در سه تكرار مورد بررسي گرفت و مقدار روي جذب شده توسط گياه گندم و مقدار ماده خشك توليد شده در يك دوره معين رشد اندازه‌گيري گرديد. نتايج نشان داد در هر يك از زمان‌هاي خوابانيدن كود، در طول زمان عصاره‌گيري (از 25/0 تا 128 ساعت) مقدار روي آزاد شده در خاك‌ها افزايش يافت. الگوي آزادشدن روي در تمام زمان‌هاي انكوباسيون (15، 30 و 45روز) مشابه بود. در تمام تيمارهاي زماني انكوباسيون، سرعت آزادشدن روي در ابتدا زياد بوده و بعد تا انتهاي آزمايش با يك شيب كم ادامه داشت، اما مقدار روي آزاد شده در زمان‌هاي مختلف خوابانيدن، متفاوت بود. در اين راستا معادلات پخشيدگي پارابوليك، دوثابته، الوويچو مرتبه صفر با داشتن ضريب تشخيص (R2) بالا و با توجه به خطاي معيار ميانگين (SE) پايين نسبت به ساير معادلات مطالعه شده بهترين توصيف را از آزادسازي روي از خاك داشتند، اما بيشترينR2 و كمترين SE مربوط به معادله الوويچ ساده شده و تابع تواني بوده و معادله برتر اين مطالعه بودند. نتايج گلخانه‌اي نشان داد بهترين پاسخ‌هاي گياهي در سطح پنج درصد ورمي‌كمپوست حاصل شد و ضعيف‌ترين پاسخ‌هاي گياهي مربوط به تيمار شاهد بود. واژگان كليدي: آزادسازي، خاك گچي، روي، سينتيك، گندم، ورمي‌كمپوست

231425

دانشگاه جيرفت

صالح سنجري راضيه رضوي

ناصر برومند