بررسي تنش خشكي ناشي از پلي اتيلن گليكول در گونه¬ها و ارقام مختلف مركبات در مرحله جوانه زني

1394/07/14

چكيده مركبات جزو محصولات مهم اقتصادي و تجاري مناطق گرمسيري و نيمه گرمسيري مي¬باشند. تنش خشكي يكي از مهمترين عوامل محدود كننده رشد و عملكرد گياهان در مناطق خشك و نيمه خشك دنيا از جمله ايران است . پاسخ گياهان به تنش خشكي بستگي به شدت و مدت تنش و هم چنين گونه و مرحله رشد گياه دارد. به همين منظور جهت بررسي تنش خشكي ناشي از پلي اتيلن گليكول در گونه¬ها و ارقام مختلف مركبات در مرحله جوانه زني ، آزمايشي بصورت فاكتوريل بر پايه كاملاً تصادفي با سه تكرار و 10 رقم در شش سطح غلظت پلي اتيلن گليكول در گلخانه تحقيقاتي دانشگاه جيرفت در سال 1393 اجرا شد. در اين آزمايش غلظت¬هاي مختلف پلي اتيلن گليكول به عنوان فاكتور (A) در شش سطح شامل (شاهد (صفر) ، 25/0- ، 5/0-، 75/0- ، 1- و 5/1- مگاپاسكال) بطور همزمان به نمونه هاي بذر 10 رقم شامل ارقام ماكروفيلا، رافلمون، بكرايي، نارنج، ليمو ترش، گريپ فروت ردبلاش، پرتقال پاين اپل ،پرتقال محلي ،ترويرسيترنج و شل محله به عنوان فاكتور(B) اعمال گرديد. در پايان صفاتي همچون: رشد طولي ساقه چه، رشد طولي ريشه چه، نسبت رشد طولي ساقه¬چه به ريشه¬چه، وزن تر و خشك ساقه¬چه، نسبت وزن تر ساقه چه به ريشه چه، وزن تر و خشك ريشه چه، نسبت وزن خشك ساقه چه به ريشه چه، ميزان آب بافت، درصد جوانه زني، متوسط زمان جوانه زني، ميزان پرولين در برگ و ريشه چه، ميزان قند محلول در ريشه چه و ساقه¬چه و غلظت عناصركم مصرف و پرمصرف اندازه¬گيري شد. نتايج حاصل از آزمايش نشان داد: با افزايش تنش خشكي تمامي صفات مورفولوژيك اندازه گيري شده كاهش مي يابند و نتايج مقايسه ميانگين نشان داد، ارقام رافلمون، ماكروفيلا، بكرايي و نارنج بيشترين مقاومت به تنش خشكي و ترويرسيترنج ، پرتقال پاين اپل و پرتقال محلي كم¬ترين مقاومت در تمامي سطوح نسبت به تنش خشكي داشتند. از طرفي با افزايش تنش خشكي ميزان پرولين افزايش يافت. بيشترين ميزان پرولين در ارقام بكرايي، رافلمون و ماكروفيلا در سطح 5/1- مگاپاسكال به ترتيب به ميزان 98/62، 36/61 و 98/68 ميلي¬گرم برگرم وزن خشك و كمترين ميزان در رقم گريپ فروت ردبلاش در سطح صفر(شاهد) به ميزان 79/11 ميلي¬گرم برگرم وزن خشك بود و با افزايش تنش خشكي ميزان قند محلول افزايش مي يابد. با افزايش تنش خشكي ميزان عناصر نيتروژن، فسفر،كلسيم، منيزيم و منگنز كاهش و ميزان عناصر پتاسيم، روي، آهن و مس افزايش يافت. به¬طوركلي مي¬توان گفت در بين ارقام مورد مطالعه اختلاف معني¬داري از نظر اكثر پارامترهاي مورد مطالعه وجود دارد كه مي¬توان آنها را به چند گروه جداگانه تقسيم بندي كرد. واژگان كليدي: پرولين، قند محلول، صفات مورفولوژيك، عناصر معدني،صفات فيزيولوژيك

231424

دانشگاه جيرفت

مهندس محمد سادات حسيني

دكتر ناصر برومند