تاثير كربن فعال بر غلظت و توزيع بور در اندام¬هاي مختلف گياهان

1397/12/19

چكيده بور عنصري است كه حد سميت و كمبود آن خيلي به هم نزديك مي¬باشد. سميت بور در خاك¬هاي خشك عمدتا به دليل بالا بودن غلظت بور در آب آبياري است. اگر غلظت بور در آب آبياري زياد باشد، بور در خاك تجمع پيدا كرده و بر اثر جذب زياد توسط گياه، ايجاد مسموميت مي¬كند. اين پژوهش، با هدف بررسي تاثير كربن فعال بر غلظت و توزيع بور در اندام¬هاي مختلف گياهان تحت شرايط گلخانه انجام شد. به منظور كاهش اثرات سميت بور در گياهان، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار در گلخانه دانشگاه جيرفت اجرا شد. در اين پژوهش تيمارها شامل نوع گياه (خيار، گوجه فرنگي و بادمجان)، كربن فعال در چهار سطح (صفر، 1، 2 و 3 درصد) و بور در سه سطح (03/0، 5/2 و 5 ميلي¬گرم در ليتر) در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كه بيشترين مقدار بور در برگ، ساقه و ريشه خيار و كمترين مقدار بور در اندام¬هاي مختلف بادمجان به دست آمد. با افزايش سطوح بور در آب آبياري، بيشترين مقدار بور در اندام¬هاي مختلف گياهان از سطح پنج ميلي¬گرم در ليتر بور به دست آمد. اثر سطوح كربن فعال بر غلظت بور در اندام¬هاي مختلف گياهان نشان داد كه با افزايش مصرف كربن فعال، مقدار بور در برگ، ساقه و ريشه كاهش يافت. در اثر متقابل سطوح بور و نوع گياه، با افزايش سطوح بور بيشترين مقدار بور از سطح پنج ميلي¬گرم در ليتر بور در برگ، ساقه و ريشه خيار و كمترين مقدار بور در تيمار شاهد (سطح 03/0 ميلي¬گرم در ليتر) در برگ و ريشه بادمجان و ساقه گوجه فرنگي به دست آمد. با افزايش سطوح بور در آب آبياري مقدار بور در اندام¬هاي مختلف گياهان افزايش يافت اما كاربرد كربن فعال سبب كاهش مقدار بور در برگ، ساقه و ريشه گرديد. بر اساس اين نتايج مي¬توان گفت استفاده از كربن فعال در هر سه گياه بادمجان، گوجه فرنگي و خيار مقدار بور در گياه را كاهش داد. واژگان كليدي: بادمجان، بور، خيار، كربن فعال، گوجه فرنگي

231421

دانشگاه جيرفت

دكتر شاپور كوهستاني بهراسمان

دكتر سعيد شفيعي دكتر حسين شكفته