ارزيابي پايداري نظام هاي زراعي رايج در منطقه جهرم

1394/04/10

چكيده اين پژوهش به منظور ارزيابي وضعيت پايداري در نظام¬هاي رايج منطقه جهرم در دانشگاه جيرفت در سال 94-1393 انجام گرفت. به اين منظور مطالعه¬اي به صورت ميداني براي ارزيابي پايداري نظام¬هاي زراعي چندكشتي مركبات، نخل و صيفي¬جات و نظام تك كشتي گندم انجام شد.ابتدا حجم نمونه مورد مطالعه با فرمول كوكران تعيين شد. سپس شاخص¬هاي موردمطالعه، شامل شاخص¬هاي اقتصادي، اجتماعي، زراعي، ويژگي¬هاي فردي، دسترسي به بازار، ويژگي¬هاي ارتباطي، فعاليت¬هاي آموزشي-ترويجي، دانش كشاورزي پايدار،نگرش به كشاورزي پايدار و موانع دستيابي به كشاورزي پايدارارزيابي گرديد. نتايج نشان داد كه در منطقه مورد مطالعه 58 درصد نظام¬هاي زراعي گرايش به سمت ناپايداري دارند و تنها 12 درصد نظام¬ها در طبقه پايدار و 30 درصد نظام¬هاي زراعي در طبقه نسبتا پايدار قرار گرفته اند. نتايج حاصل از بررسي همبستگي بين پايداري با متغيرهاي مستقل نشان داد كه بين متغيرهاي مستقل كل زمين زراعي، مشاركت اجتماعي، عملكرد در سال، دانش كشاورزي پايدار، مالكيت زمين،موانع دستيابي به كشاورزي پايدار و تماس با مروج با پايداري رابطه مثبت ومعني داري وجود دارد. مقايسه ميانگين شاخص¬هاي پايداري در نظام¬هاي زراعي مورد مطالعه نشان داد ميانگين شاخص¬هاي نوع زمين زراعي، دانش كشاورزي پايدار، عملكرد درسال ونگرش به كشاورزي پايدار در نظام¬هاي زراعي چند كشتي بيش از تك كشتي بود. همچنين ميانگين شاخص¬هاي مشاركت اجتماعي و ويژگي اكولوژيكي درنظام¬هاي زراعي تك كشتي بيش از چند كشتي بود. نتايج مدل رگرسيوني برآورد شده نشان داد كه عوامل موثر بر پايداري نظام¬هاي زراعي مورد مطالعه، متغيرهاي مالكيت زمين، كل زمين زراعي، مشاركت اجتماعي، دانش كشاورزي پايدار وموانع دستيابي به كشاورزي پايدار مي¬باشد كه در مجموع70 درصد تغييرات متغير وابسته را توجيه كرد. به طور كلي نظام¬هاي زراعي چند كشتي نسبت به تك¬كشتي از نظر پايداري در وضعيت مناسب¬تري قراردارند. واژگان كليدي: پايداري، اگرواكوسيستم، شاخص¬هاي پايداري، منطقه جهرم

231374

دانشگاه جيرفت

عادلي،محسن

طايي،جواد