اثر كربن فعال بر جذب عناصر غذايي توسط گوجه فرنگي خيار سبز بادمجان تحت تنش بور آب آبياري

1399/12/24

چكيده: به منظور بررسي تأثير كربن فعال بر توزيع مقدار بور در اندام‌هاي مختلف گياه خيار سبز تحت تنش آبياري با آب حاوي بور آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشگاه جيرفت در سال 1397 اجرا شد. تيمارها شامل سه سطح غلظت بور در آب آبياري (03/0، 5/2 و 5 ميلي‌گرم بر ليتر) از منبع اسيد بوريك و چهار سطح كربن فعال (صفر، 1، 2 و 3 درصد خاك) بودند. خاك مورد استفاده از مزرعه كشاورزي دانشگاه جيرفت با مختصات جغرافيايي (طول ΄57 ο37 و عرض ΄42 ο28) و عمق 30-0 سانتي متري تهيه گرديد و خاك‌هاي منطقه مورد نمونه‌برداري بر اساس سيستم رده‌بندي امريكايي Sand, mixed, hyperthermic typic Torriorthents طبقه‌بندي شدند. مشاهدات نشان داد كه هر چه مقدار بور در تيمارها افزايش داشت مقدار عناصر مس،پتاسيم و آهن نيز در اندام هوايي افزايش داشته است. و برعكس آن با افزايش بور مقدار عناصر منگنز، فسفر، نيتروژن و روي كاهش‌ يافته‌است. همچنين بر عنصر كلسيم نيز تأثير معني‌دار نداشت. در مورد اثر كربن فعال نيز مشاهدات نشان دادند كه با افزايش مقدار كربن فعال در تيمارها مقدار عناصر مس، منگنز، روي، منيزيم كاهش پيدا كرده‌است. و در مقابل مقدار نيتروژن، پتاسيم و آهن افزايش داشته است. همچنين در ميزان عناصر در بين تيمارهاي گياهي نيز تفاوت معني دار وجود داشت كه بيشتر مي‌توان ان را مربوط به خصوصيات رشدي و فيزيولوژيكي خود گياه دانست. اما اثر اصلي مورد انتظار در مورد تأثير كربن فعال بر مقدار بور و سميت آن در گياه بود كه در تيمارها به طور واضح مشخص بود بدين معني كه هرچه كربن فهال در تيمارها افزايش پيدا كرد ميزان جذب و انباشت آن در اندام هوايي كمتر شده است. با توجه به نتيجه بدست آمده مي‌توان گفت كه كاربرد كربن فعال در شرايط تنش بور مي‌تواند باعث كاهش جذب و سميت بور شود. كليدواژه: تنش بور، كربن فعال، عناصرغذايي، سميت بور

231360

دانشگاه جيرفت

دكتر شاپور كوهستاني

دكتر سعيد شفيعي دكتر حسين شكفته