ارزيابي طرح‌هاي بيابان زدايي بر محيط زندگي وكار ساكنين مناطق تأثير پذير از اجراي طرح از ديدگاه مردمي (مطالعه موردي طرح بيابانزدايي ميبد- اشكذر)

مديريت و كنترل بيابان

10/7/2020 12:00:00 AM

بيابان زايي به مفهوم تخريب سرزمين يا كاهش توان بيولوژيكي در مناطق خشك و نيمه خشك و خشك نيمه مرطوب تحت تأثير دو دسته عوامل طبيعي و انساني مي‌باشد. در سالهاي گذشته در بسياري از مناطق كشور طرح‌هاي بيابان زدايي با انجام پروژه‌هاي مختلف نظير مالچ پاشي، كشت گونه‌هاي مقاوم و ... اجرا گرديده است. از اهداف اجراي اين پروژه‌ها مي‌توان به كنترل فرسايش بادي، جلوگيري از گسترش بيابان، كاهش خسارت به مناطق مسكوني و شهري، كاهش خسارت به اراضي باغي و زراعي اشاره نمود. در استان يزد كه به عنوان سومين استان بياباني قلمداد مي‌شود نيز طرح‌هاي بيابانزدايي زيادي اجرا گرديد. از جمله طرح بيابان زدايي ميبد- اشكذر كه با توجه به قرارگيري چندين شهر و روستا در محدوده طرح از اهميت زيادي برخوردار مي‌باشد. لذا هدف تحقيق حاضر بررسي تأثير اجراي عمليات طرح‌هاي بيابان زدايي از ديدگاه مردمي مي‌باشد. روش پژوهش توصيفي وتحليلي است واز نظر شيوه گرد آوري داده‌ها و اطلاعات آن از نوع پرسشنامه‌اي مي‌باشد. جهت انجام تحقيق حاضر به منظور تعيين حجم نمونه (تعداد پرسشنامه‌ها) با استفاده روش كوكران 286 عدد محاسبه شد. پرسشنامه بر اساس طيف پنج گزينه‌اي ليكرت طراحي و گويه هاي متعددي شامل 6 گويه اقتصادي، 5 گويه اجتماعي و 7 گويه مديريتي در پرسشنامه در نظر گرفته شده و پرسشنامه‌ها توسط مردم بصورت تصادفي تكميل گرديد. سپس اولويت هر يك از گويه ها با استفاده از آزمون ناپارامتريك فريد من بررسي شد. نتايج تحقيق نشان داد كه از نظر معيارهاي اقتصادي تأثير اجراي طرح بر كاهش خسارت به اراضي كشاورزي و محصولات با ميانگين رتبه‌اي 82/4 به عنوان اولين اولويت ارزيابي مردم قرار گرفت. در رتبه‌هاي بعدي كاهش خسارت به اراضي مسكوني و صنعتي و افزايش توليد كشاورزي و باغي در واحد سطح با ميانگين رتبه‌اي 06/4 و 77/3 ارزيابي شدند. در خصوص تأثير طرح بر معيارهاي اجتماعي نتايج نشان داد كه تمايل مردم نسبت به مشاركت در نگهداري طرح با ميانگين رتبه‌اي 30/3 در اولويت اول و به ترتيب معيارهاي كاهش تصرف و تخريب اراضي مجاور روستا و ايجاد انگيزه‌اي در مردم مبني بر توسعه طرح با ميانگين رتبه‌اي 24/3 و 99/2 در رتبه‌هاي بعدي از نظر مردم قرار گرفتند. بررسي معيارهاي مديريتي در اثر اجراي طرح نشان داد كه كاهش هجوم ماسه‌هاي روان، كاهش توليد گرد و غبار و طوفان‌هاي محلي و كاهش آفات محصولات كشاورزي با ميانگين رتبه‌اي 52/5، 37/5 و 43/4 در اولويت ارزيابي مردمي قرار گرفتند.

231161

دانشگاه اردکان

كلانتري سعيده calantari saeeda