تاثير درماني اسانس ساقه و ريشه گياه آنغوزه بر زخم ليشمانيوز جلدي در موش آزمايشگاهي

زيستشناسي جانوري- زيست شناسي سلول و تكويني

2/27/2024 12:00:00 AM

در سال¬هاي اخير با توجه به عوارض داروهاي شيميايي در درمان ليشمانيوز، استفاده از تركيبات گياهي به منظور درمان زخم-هاي ليشمانيايي به¬طور فزاينده¬اي گسترش يافته است. بسياري از محققين اثرات عصاره و اسانس¬هاي مختلف گياهان بومي و محلي مناطق مختلف جهان بر ليشمانيا در شرايط برون¬تني و درون¬تني را بررسي نموده¬اند. با توجه به اين كه رويشگاه اصلي گياه آنغوزه در ايران مي¬باشد و از طرفي تاثيرات درماني اين گياه بر پاتوژن¬هاي مختلف از جمله انگل¬ها به اثبات رسيده است، اين مطالعه با هدف ارزيابي اثر درماني اسانس ساقه و ريشه گياه آنغوزه در درمان و ترميم زخم¬هاي ليشمانيوز جلدي در موش آزمايشگاهي انجام شد. بدين منظور اسانس ساقه و ريشه گياه انغوزه با استفاده از دستگاه كلونجر انجام گرديد. از محيط RPMI1640 براي كشت پروماستيگوت¬هاي ليشمانيا ماژور استفاده گرديد. يك دهم ميلي¬ليتر محلول حاوي انگل به كمك سرنگ انسولين، بصورت زير جلدي در ناحيه قاعدة دم موش‌ها تزريق شـد. پس از ظهور زخم در محل تزريق، درمان با غلظت¬هاي 5/2، 10 و 20 ميكروگرم اسانس ساقه و ريشه گياه آنغوزه و نيز داروي گلوكانتيم به مدت يك ماه صورت پذيرفت. اندازه زخم¬ها و وضعيت بهبودي آن¬ها در ابتدا و پايان مطالعه بررسي گرديد. همچنين مطالعه بافت¬شناسي در گروه-هاي درمان شده با داروهاي مذكور در نبود و يا حضور غلظت¬هاي مختلف ساقه و ريشه گياه آنغوزه و گلوكانتيم مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه در روز بيستم، روند كاهشي اندازه زخم¬ها در گروه كنترل مثبت و گروه¬هاي تحت درمان با اسانس ساقه و ريشه آنغوزه آغاز گرديد. بطوريكه اندازه زخم در گروه كنترل منفي و گروه تحت درمان با غلظت 5/2 ميكروگرم به¬طور معناداري بيشتر از ساير گروه¬هاي درماني بود (P < 0.05). در روز سي¬ام ميانگين اندازه زخم در گروه¬هاي كنترل مثبت، تحت درمان با مقدار 10 و 20 ميكرو¬گرم معنادار نبود (P > 0.05). بيشترين روند كاهشي اندازه زخم از روز دهم تا سي¬ام، در گروه تحت درمان با غلظت 20 ميكروگرم اسانس ساقه و ريشه گياه آنغوزه ثبت گرديد، به¬طوريكه ميانگين اندازه زخم از 29/17 ميلي¬متر در روز دهم به 47/5 ميلي¬متر در روز سي¬ام رسيد. نتايج نشان داد كه هرچند داروي انتخابي گلوكانتيم بيشترين اثربخشي را در كاهش اندازه زخم داشت، با اين حال اسانس ساقه و ريشه آنغوزه نيز در غلظت 20 ميكرو-گرم در بهبود و كاهش اندازه زخم موثر بود.

231141

دانشگاه اردکان

صالحي الهام Elham Salehi , احمدي امين Ahmadi Amin