اثر محلول‌پاشي عصاره جلبك دريايي، آهن و روي بر صفات كمي، كيفي و غلظت برخي عناصر در برگ پسته رقم اكبري

علوم و مهندسي باغباني گرايش درختان ميوه

3/4/2024 12:00:00 AM

پسته (Pistacia vera L.) بومي كشور ايران بوده و از نظر ارزش تجاري و تاريخي مورد اهميت است. امروزه تغييرات آب وهوايي و تنش‌هاي زيستي در حال گسترش بوده و اكثر مناطق پسته‌كاري داراي خاك‌هاي آهكي و سديمي است. بنابراين صنعت پسته كشور مستلزم راه‌حل‌هايي جهت تضمين پايداري، بهره‌وري و كيفيت پسته است. بدين منظور ارزيابي تاثير محلول‌پاشي عصاره جلبك دريايي به همراه كلات آهن و روي بر شاخص‌هاي رشدي و عملكردي پسته رقم اكبري انجام شد. اين آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در باغات منطقه موغار شهرستان اردستان انجام شد. تيمارها شامل محلول‌پاشي سه سطح عصاره جلبك دريايي (0، 5/1 و 5/2 در هزار)، سه سطح كلات آهن (0، 5/1 و 5/2 در هزار) و سه سطح كلات روي (0، 5/1 و 5/2 در هزار) بود. نتايج كلي نشان داد كه تيمار عصاره جلبك دريايي با غلظت 5/2 در هزار داري بيشترين تاثير نسبت به ديگر تيمارهاي اصلي آهن و روي بر صفات رشدي (وزن تر و خشك برگ، سطح برگ، طول و قطر شاخه، كلروفيل و محتواي نسبي آب برگ)، صفات عملكردي (با تاثير مثبت بر گلدهي، تشكيل ميوه، عملكرد، وزن تر خوشه، تعداد دانه در خوشه، وزن تر و خشك صد دانه با پوست سبز و بدون پوست سبز، وزن تر و خشك پوست سبز، اونس، وزن مغز، درصد پوكي، خنداني و بدشكلي) و غلظت برخي عناصر در برگ همچون فسفر، كلسيم، منيزيم و آهن را افزايش داد. تيمار آهن نيز به طور كلي با غلظت 5/2 در هزار بهترين تاثير را بر صفات رشدي و عملكردي داشت و غلظت عناصر نيتروژن، فسفر، آهن، روي و منگنز برگ را افزايش و مقدار سديم برگ را كاهش داد. همچنين تيمار 5/1 در هزار روي شاخص كلروفيل، درصد زود خنداني و غلظت عناصر آهن، روي و منگنز را افزايش داد. غلظت 5/2 در هزار كلات روي طول شاخه، تعداد دانه در خوشه و درصد پسته‌هاي خندان افزايش و تعداد دانه در اونس، درصد بدشكل و دهان‌بست كاهش يافت. علاوه بر اين نتايج اين آزمايش نشان داد كه اثر متقابل عصاره جلبك دريايي با كلات آهن به عنوان بهترين برهمكنش در بهبود صفات طول شاخه رويشي، گلدهي، وزن صد دانه، وزن مغز، اونس، دهان‌بست، افزايش نسبت پتاسيم به سديم و غلظت عناصر كلسيم، روي و منگنز برگ موثر واقع شد. اثر متقابل عصاره جلبك دريايي با كلات روي نيز بر بهبود صفات تشكيل ميوه، محتواي نسبي آب برگ و افزايش غلظت عناصر آهن و منگنز تاثير مثبت داشت. افزون بر اين صفات وزن تر خوشه، طول شاخه رويشي و غلظت عناصر نيتروژن، آهن و منگنز در اثر برهمكنش كلات آهن و كلات روي افزايش يافت. همچنين در اثر برهمكنش سه‌گانه عصاره جلبك دريايي با كلات آهن و روي به طور قابل توجه‌اي شاخص‌هاي سطح برگ، محتواي نسبي آب برگ، درصد گلدهي و خنداني را افزايش داد. برهمكنش سه‌گانه بيشترين تاثير را بر افزايش درصد خنداني و كاهش پسته‌هاي دهانبست و بدشكل داشت. مي‌توان نتيجه گرفت كه اثر محلول‌پاشي عصاره جلبك دريايي به تنهايي بر اكثر صفات رشدي و عملكردي پسته رقم اكبري سودمند است ولي برخي صفات تحت تاثير اثر هم‌افزايي عصاره جلبك دريايي با كلات آهن و روي بهره‌وري بيشتري دارند.

231138

دانشگاه اردکان

جعفري اعظم Jafari Azam