اثر بخشي آموزش مبتني بر فرزندپروري تاملي بر روابط والد- كودك و خودكنترلي مادران و همدلي و تنظيم شناختي هيجان كودكان 8 تا 12 سال

كارشناسي ارشد

فرزندپروري يكي از وظايف پراهميت در ساختار خانواده است كه والدين را موظف مي¬سازد تا براي كودك خود امنيت ايجاد كنند. از جمله رويكردهاي فرزندپروري نوين مي¬توان به فرزندپروري تأملي اشاره كرد كه به والدين مي¬آموزد به جاي تمركز بر رفتارهاي ابراز شده از سمت كودك، موضع تأملي در رابطه با وضعيت ذهني فرزندشان داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسي اثر بخشي آموزش مبتني بر فرزندپروري تاملي بر روابط والد- كودك و خودكنترلي مادران و همدلي و تنظيم شناختي هيجان كودكان 8 تا 12 سال انجام شد. اين پژوهش، يك مطالعه نيمه آزمايشي با طرح پيش¬آزمون، پس¬آزمون و پيگيري و با دوگروه آزمايش و گواه بود. جامعه آماري اين پژوهش را، مادران داراي فرزند دانش آموز 8 تا 12 سال درسال 1402 در شهر اصفهان تشكيل مي¬دادند كه از بين آن¬ها تعداد 30 نفر مادر داراي فرزند 8 تا 12 سال، به روش نمونه¬گيري خوشه¬اي چند مرحله¬اي از دبستان نور امير انتخاب شدند و به طور تصادفي در دو گروه آزمايش و كنترل (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. قبل از اجراي مداخله در مرحله پيش آزمون، مادران با استفاده از پرسشنامه¬هاي روابط والد-كودك پيانتا (1994) و خودكنترلي گراسميك و همكاران (1993) و كودكان با استفاده پرسشنامه¬هاي همدلي آيونگ و همكاران (2009) و تنظيم شناختي هيجان گارنفسكي و همكاران (2002) ارزيابي شدند و پس از آن، مادران اعضاي گروه آزمايش طي هشت جلسه 120 دقيقه¬اي و به¬صورت گروهي، تحت آموزش مبتني بر فرزندپروري تاملي قرار گرفتند اما اعضاي گروه كنترل هيچ¬گونه مداخله¬اي دريافت نكردند. پس از اجراي مداخله نيز، آزمودني¬ها در مرحله پس¬آزمون و سپس يك ماه بعد در مرحله پيگيري ارزيابي شدند. پس از اتمام پژوهش جهت رعايت اصول اخلاقي يك دوره مداخله آموزشي 2 ساعته براي گروه كنترل اجرا شد. داده¬ها با استفاده از روش آماري تحليل واريانس با اندازه¬گيري¬هاي مكرر و با به كارگيري نرم افزار spss نسخه 27 تحليل شدند. نتايج حاصل از تحليل و بررسي اين پژوهش نشان داد كه نمرات گروه آزمايش و كنترل با يكديگر در متغيرهاي روابط والد-كودك، خودكنترلي مادران و تنظيم شناختي هيجان كودكان (راهبردهاي مثبت و منفي) در مرحله پس آزمون و پيگيري تفاوت معناداري داشتند. با اين حال، اين مداخله نتوانست موجب بهبودي همدلي كودكان شود و تفاوت گروه آزمايش و كنترل معني دار نبود. لذا از يافته¬هاي اين پژوهش مي¬توان چنين نتيجه گرفت كه فرزندپروري تأملي با بهبود بخشيدن به كاركرد تأملي والدين مي¬تواند بر بهبود روابط والد-كودك، خود كنترلي مادران و تنظيم شناختي هيجان كودكان (راهبردهاي مثبت و منفي) كودكان 8 تا 12 سال موثر باشد.

231120

دانشگاه اصفهان

احمد عابدي

روانشناسي عمومي

ناهيد اكرمي