عنوان
تحليل محتواي كيفي ديدگاه‌هاي روشنفكران منتخب معاصر ايراني در مورد آينده هاي ايران
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
در گذرگاه پرشتاب تحولات جهاني، ايران نيز با دگرگوني‌هاي گسترده در عرصه‌هاي مختلف مواجه است. در چنين فضايي كه آينده‌اي نامعلوم همچون بوم نقاشي سفيد منتظر خلق تصاوير جديد است، دركِ دقيق و عميق از چشم‌اندازهاي پيشرو اهميت فراواني در سياست‌گذاري و تصميم‌گيري‌هاي كلان دارد. روشنفكران به‌عنوان پيش‌گامان انديشه و راهنمايان خردورزي، با ژرف‌انديشي و نوآوري‌هاي خود نقشي كليدي در ترسيم تصاوير آينده و ارائه راهكارهاي نوين براي چالش‌هاي پيشرو ايفا مي‌كنند. اين پژوهش باهدف بررسي و تحليل ديدگاه‌هاي 20 روشنفكر برجستۀ معاصر ايراني در مورد آينده ايران انجام شده است.
با استفاده از روش تحليل محتواي كيفي، 1100 سند شامل مقالات، كتاب‌ها، مصاحبه‌ها، سخنراني‌ها، يادداشت‌ها و ساير آثار مرتبط با اين روشنفكران گردآوري و مورد بررسي قرار گرفت. از اين تحليل‌ها، 3846 رمز اوليه استخراج شد كه پس از بررسي و تركيب به 76 كليدواژه نهايي تبديل شدند. يافته‌هاي پژوهش حاكي از طيف گسترده‌اي از بينش‌ها و نگرش‌ها نسبت به آينده‌هاي ايران است كه از نگاه‌هاي آرمان‌گرايانه و خوش‌بينانه تا ديدگاه‌هاي واقع‌گرايانه و محتاطانه را شامل مي‌شود. اين تنوع ديدگاه‌ها، تصويري پويا و چندوجهي از آينده‌هاي محتمل ايران ارائه مي‌دهد.
تحليل نهايي اين پژوهش به شناسايي سه الگوي كليدي از آينده ايران منجر شد: نخست، «هويت بازيافته» كه بازتاب تلاش براي بازنگري و احياي ارزش‌هاي اصيل ايراني و اسلامي در تقابل با شرايط مدرن است؛ دوم، «بزنگاه مدرنيته» كه به چالش‌هاي گذار ايران از سنت به مدرنيته و تعامل پيچيده ميان اين دو پرداخته و به‌عنوان بزنگاهي مهم در تاريخ ايران شناخته مي‌شود؛ و سوم، «اقتصاديات آشفته» كه به پيچيدگي‌ها و ناپايداري‌هاي سياسي و اقتصادي ايران در رويارويي با تحولات جهاني و تلاش براي يافتن ثبات و پيشرفت اشاره دارد. اين سه الگو هر يك نمايانگر مسيرهاي بالقوه و پيچيده‌اي هستند كه آينده ايران مي‌تواند در پيش داشته باشد.
در نهايت، اين پژوهش با ارائه بينشي عميق‌تر به آينده‌هاي محتمل، مطلوب و بديل ايران، دريچه‌اي نو براي فهم بهتر مسيرهاي پيشرو مي‌گشايد. يافته‌هاي اين مطالعه مي‌تواند راهنماي ارزشمندي براي سياست‌گذاران، برنامه‌ريزان، انديشمندان و جامعه در جهت ترسيم مسيرهاي روشن‌تر و حركت به‌سوي آينده‌اي پايدار و مطلوب باشد.
شماره ركورد
231074
دانشگاه
دانشگاه اصفهان
رشته تحصيلي
مهندسي صنايع- آينده پژوهي
استاد راهنما
محسن طاهري دمنه