فرآوري برگ خرما و اثر آن بر گوارش‌پذيري و رفتار تغذيه‌ا‌ي در بره‌هاي پرواري كرماني

1395/07/17

چكيده اين پژوهش با هدف بررسي اثر بكارگيري برگ خرماي فرآوري شده با هيدروكسيد سديم به جاي يونجه بر گوارش‌پذيري مواد مغذي و رفتار تغذيه‌اي با 24 بره نر كرماني پنج تا شش ماهه (هشت تكرار در هر تيمار) در قالب طرح كاملا تصادفي انجام شد. سرشاخه‌هاي خرما پس از خرد شدن با هيدروكسيد سديم (سه درصد وزن برگ‌ها) فرآوري و در دو جيره آزمايشي جايگزين يك سوم و دو سوم يونجه، شدند. جيره‌هاي آزمايشي از نظر پروتئين و انرژي يكسان و شامل: جيره شاهد (داراي 27 درصد يونجه)، جيره داراي نه درصد برگ خرماي فرآوري شده و 18 درصد يونجه و جيره داراي 18 درصد برگ خرماي فرآوري شده و نه درصد يونجه بود. بره‌ها در جايگاه انفرادي در سه گروه، به مدت 60 روز خوراك‌دهي شدند. رفتار تغذيه‌اي (خوردن، نشخواركردن و جويدن) دو بار در طول دوره، هر بار به مدت 24 ساعت و هر پنج دقيقه يك‌بار يادداشت شد. براي اندازه‌گيري گوارش‌پذيري مواد مغذي جيره‌هاي داراي برگ خرماي فرآوري شده با هيدروكسيد سديم، شمار 15 راس بره (از هر تيمار پنج بره) انتخاب و در پنج روز پاياني دوره آزمايش، كل مدفوع در كيسه‌هاي ويژه كه در پشت گوسفندان بسته شد، جمع‌آوري شد. يافته‌هاي اين آزمايش نشان دادند كه بكارگيري برگ خرماي فرآوري شده به جاي بخشي از يونجه، تاثيري بر گوارش‌پذيري هيچ يك از مواد مغذي (ماده خشك، ماده آلي، ADF، NDF، چربي و خاكستر) نداشت (05/0<p). هم‌چنين با بكار گيري برگ خرما در جيره، زمان سپري شده براي هيچ‌يك از رفتارهاي تغذيه‌اي (خوردن، استراحت كردن و ...) تحت تاثير تيمار قرار نگرفت (05/0<p). فزون بر اين رفتارهاي تغذيه‌اي هنگامي كه براساس ADF مصرفي و ADF علوفه‌اي مصرفي بيان شد نيز تفاوت معني‌داري ميان جيره‌هاي آزمايشي ديده نشد (05/0<p). يافته‌هاي اين آزمايش نشان داد كه مي‌توان تا دو سوم علوفه جيره (18 درصد جيره) را با برگ خرماي فرآوري شده جايگزين كرد بدون اينكه گوارش‌پذيري مواد مغذي و رفتار تغذيه‌اي تحت تاثير قرار گيرد. مي‌توان تا 18 درصد از برگ خرماي فرآوري شده را جايگزين يونجه كرد و در تغذيه دام‌ها با هزينه كمتر در مناطق گرم و خشك مركز و جنوب ايران مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد. واژگان كليدي: برگ خرماي فرآوري شده، بره‌هاي كرماني، رفتار تغذيه‌‌اي، گوارش‌پذيري برون‌تني، هيدروكسيد سديم.

231020

دانشگاه جيرفت

دكتر نعمت ضيايي مهندس مسلم مقبلي

دكتر سيد مهدي قريشي