بررسي غلظت پارامترهاي بيوشيمياي مايع فوليكولي و ارتباط آنها با حضور جسم زرد در گاوهاي بومي جنوب استان كرمان

1398/12/06

چكيده تغييرات متابوليك در سرم خون ممكن است در تركيب بيوشيميايي مايع فوليكولي منعكس شود و به طور غيرمستقيم مي¬تواند بر كيفيت اووسيت تأثير بگذارد. هدف از اين مطالعه بررسي تركيبات بيوشيميايي مايع فوليكولي حاصل شده از فوليكول¬هاي با اندازه متفاوت و ارتباط آنها با سرم خون در گاوهاي شيري بومي جنوب استان كرمان بود. در اين آزمايش نمونه¬هاي خون و تخمدان¬هاي 60 راس ماده گاو بالغ (5 تا 6 سال)، طي فصول گرم (30 راس) و معتدل (30 راس) سال، از كشتارگاه جمع¬آوري و به آزمايشگاه انتقال داده شدند. نمونه¬ها براساس حضور (CL+) يا عدم حضور (CL-) جسم¬زرد روي هر تخمدان براي هر دام دسته¬بندي شدند. مايع فوليكولي از سه كلاس فوليكولي كوچك (قطركمتر از 5 ميلي¬متر)، متوسط (قطر 9-6 ميلي¬متر) و بزرگ (قطر بيشتر از 10 ميلي¬متر) در تخمدان¬هاي با حضور و عدم حضور جسم¬زرد حاصل شدند. غلظت گلوكز، تري¬گليسريد، كلسترول و پروژسترون مايع فوليكولي و سرم خون اندازه¬گيري گرديد. همچنين، پس از استخراج و جداسازي سلول¬هاي اووسيت و گرانولوزا از كلاس¬هاي مختلف فوليكولي، بيان ژن¬هاي FGF11، IGFBP-4، COL18A1 و GAPDH در سلول¬هاي گرانولوزا اندازه¬گيري شد. نتايج اين تحقيق نشان داد، هركدام از غلظت¬هاي پروژسترون و گلوگز در مايع فوليكولي و غلظت¬هاي تري¬گليسريدها، كلسترول و پروژسترون در سرم خون طي فصل معتدل بيشتر از آن در فصل گرم سال مي¬باشد (P<0.05)، بالعكس، غلظت تري¬گليسريدها در مايع فوليكولي در فصل گرم بيشتر از آن در فصل معتدل سال بود (P<0.05). در بين كلاس¬هاي مختلف فوليكولي، كمترين غلظت پروژسترون و تري¬گليسريدها براي فوليكول¬هاي بزرگ، و كمترين غلظت گلوكز در مايع فوليكولي حاصله از فوليكول¬هاي كوچك مشاهده گرديد (P<0.05). در مقايسه غلظت تركيبات بين سرم خون و مايع فوليكولي بدست آمده از سه كلاس فوليكولي، بيشترين غلظت گلوكز و كلسترول و كمترين غلظت پروژسترون در سرم خون بدست آمد (P<0.05). گرچه غلظت پروژسترون مايع فوليكولي بدست آمده از تخمدان¬هاي داراي CL بيشتر از آن در مايع فوليكول¬هاي مربوط به تخمدان¬هاي فاقد CL بود (P<0.05)، اما غلظت ساير پارامترها در مايع فوليكولي بين دو گروه تخمداني (CL- و CL+) يكسان بود (P>0.05). طي فصول معتدل و گرم سال بيشترين غلظت پروژسترون به ترتيب مربوط به فوليكول¬هاي متوسط و كوچك بود، گرچه طي هر دو فصل كمترين غلظت پروژسترون در سرم خون مشاهده گرديد (P<0.05). در طي هر دو فصل گرم و معتدل سال، كمترين غلظت گلوكز در فوليكول¬هاي كوچك و بيشترين آن مربوط به سرم خون بود، درحالي¬كه بيشترين غلظت تري¬گليسريدها طي هر دو فصل در فوليكول¬هاي كوچك ثبت گرديد (P<0.05). غلظت پروژسترون در مايع فوليكولي مربوط به كلاس¬هاي مختلف فوليكولي و سرم خون گاوها (CL-) طي فصل معتدل داراي الگوي مشابهي با آن در طي فصل گرم سال داشت (P<0.05). بيشترين غلظت تري¬گليسريدها در فوليكول¬هاي كوچك و در گاوهاي بدونCL- طي فصول گرم سال مشاهده گرديد، بالعكس كمترين آن مربوط به فوليكول¬هاي بزرگ و سرم بود (P<0.05). نتايج تحقيق حاضر نشان مي¬دهد كه غلظت تركيبات بيوشيميايي و هورمون پروژسترون در مايع فوليكولي و سرم خون گاوهاي بومي استان كرمان باتوجه به حضور يا عدم حضور CL روي تخمدان، اندازه فوليكول و فصل تغيير مي¬كند. علاوه¬براين، به‌منظور بررسي بيان ژن‌هاي FGF11، IGFBP-4، COL18A1 و GAPDH ابتدا كلRNA از سلول¬هاي گرانولوزا استخراج و پس از ساخت cDNA، ميزان بيان ژن با استفاده از تكنيك Real- time PCR اندازه‌گيري شد. نتايج حاصل از بررسي بيان ژن‌هاي FGF11، IGFBP-4 و COL18A1، نشان داد كه ژن¬هاي IGFBP-4 و FGF11 در فوليكول¬هاي با اندازه بزرگ در فصل معتدل افزايش بيان و ژن COL18A1 كاهش بيان معني¬داري داشته است (P≤0.05). نتايج اين تحقيق نشان مي¬دهد كه غلظت تركيبات بيوشيميايي مايع فويكولي و سرم خون به حضور يا عدم حضور جسم زرد وابسته است. همچنين اين نتايج نشان مي¬دهد كه احتمالا تغيير در غلظت تركيبات بيوشيميايي مايع فوليكولي وابسته به غلظت آنها در سرم خون است. واژگان كليدي: اووسيت، رحم، فوليكول، تخمدان، هورمون¬هاي جنسي

230923

دانشگاه جيرفت

دكتر ارسلان برازنده، دكتر مرتضي مختاري

دكتر روح اله ميرمحمودي ،دكتر زهرا رودباري