تاثير جنسيت بر پاسخ هاي عملكردي و رفتاري گوساله هاي جفت شده و مقايسه نتايج با گوساله‌هاي پرورش يافته به صورت انفرادي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي علوم دام

كارشناسي ارشد

مطالعه حاضر با هدف بررسي تاثير جنسيت گوساله¬هاي جفت شده بر عملكرد گوساله¬هاي شيري هلشتاين و مقايسه پاسخ‌ها با عملكرد گوساله‌هاي انفرادي، انجام شد. به اين منظور 72 راس گوساله هلشتاين (36 گوساله ماده و 36 گوساله ماده) با ميانگين وزن 58/38 كيلوگرم به فاصله 3 تا 5 روز بعد از تولد به صورت كاملا تصادفي با تيمار¬هاي 1) دو گوساله نر در يك جايگاه، 2) دو گوساله ماده در يك جايگاه، 3) يك گوساله نر و يك گوساله ماده در يك جايگاه، 4) جايگاه انفرادي (هم نر و هم ماده) با 18 گوساله در هر تيمار وارد طرح شدند. مصرف استارتر و اسكورهاي سلامت به¬صورت روزانه، دماي مقعد و نرخ تنفس هفته‌اي يكبار ثبت شد. وزن بدن در ابتدا دوره و هر 10 روز يكبار و رشد اسكلتي در ابتداي آزمايش و روزهاي شيرگيري و پايان دوره انجام شد. حدود يك هفته بعد از گروه‌بندي شدن تا زمان شيرگيري رفتار تمام گوساله‌ها در هر تيمار نيم ساعت (هر 2 دقيقه يكبار) بعد از شير خوردن به‌صورت يك روز در ميان ثبت شد. در انتها تمام داده هاي جمع آوري شده توسط نرم افزار تجزيه و تحليل آماريSAS با رويه‌هاي مناسب آناليز گرديدند. براساس نتايج به دست آمده مصرف خوراك آغازين تيمار 1 در مقايسه با 4 معني‌دار نشد و در تيمار2 در مقايسه با تيمار 4 تمايل به معني داري داشت (06/0 p =) و تيمار3 در مقايسه با تيمار 4 تفاوت معني‌داري مشاهده شد (01/ p <) كه تيمار 3 بيش از 4 بود. وزن بدن در دوره قبل و بعد شيرگيري، ميانگين افزايش وزن روزانه و بازده خوراك در هيچكدام از مقايسه‌ها بين تيمار‌ها معني دار نشد. دماي مقعد و نرخ تنفس درمقايسه تيمار 1 با 4 تفاوت معني‌داري مشاهده شد (01/0p <) كه تيمار 4 بيش از 3 بود اما تيمار 2 در مقايسه با تيمار 1 تفاوت معني‌داري نداشت. تيمار 3 در مقايسه با تيمار 4 دماي مقعد تفاوت معني‌دار نداشت اما در نرخ تنفس تفاوت معني‌دار بود (01/0 p < ) كه تيمار 4 بيش از 3 بود. در بررسي اسكور‌هاي سلامت تيمار 1 در مقايسه با تيمار 4 اسكور پوزه تفاوت معني‌دار نشد اما اسكور‌هاي گوش (05/0 p <) و چشم (01/0 p <) تفاوت معني‌داري داشتند كه اسكور گوش در تيمار 1 و اسكور چشم در تيمار 4 بيشتر بود و تيمار 2 در مقايسه با تيمار 4 اسكور گوش تفاوت معني‌دار نداشت اما در اسكور پوزه (05/0 p <) و اسكور چشم (01/0 p <) تفاوت معني‌دار بود كه اسكور پوزه در تيمار 2 و اسكور چشم در تيمار 1 بيشتر بود. تيمار 3 در مقايسه با تيمار 4 در هيچكدام از اسكور‌هاي سلامت تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. رفتار‌هاي خوابيده نشخوار، ايستاده و نشخوار، ليسيدن اندام تناسلي ماده، ليسيدن بدن خود، ليسيدن بستر، خوابيده ليسيدن بستر، مجموع نشخوار و مجموع ليسيدن‌ها بين هر 4 تيمار تفاوت معني‌دار نداشتند و در خوابيده ليسيدن سطوح تمايل به معني داري داشتند (06/0 p =) در مابقي رفتار‌ها بين تيمارها تفاوت معني‌دار مشاهده شد (05/0p <) كه در تيمار 1 ليسيدن گوش، غلاف غضيب و دم از ساير گوساله‌ها بيشتر و دگرمكيدن كمتر بود. ايستادن، ليسيدن پستان و دگرمكيدن در تيمار 2 بيشتر بود. خوابيدن و خوابيده ليسيدن بدن در تيمار 3 از بقيه تيمارها بيشتر بود. ليسيدن پوزه، سطوح، خوابيده ليسيدن بدن خود و خوردن در تيمار4 بيشتر از ساير تيمار‌ها بود. به‌طور كلي تفاوت زيادي در رشد اسكلتي بين مقايسه تيمار‌ها مشاهده نشد. بر اساس نتايج به دست آمده در مطالعه حاضر علي‌رغم اينكه مصرف خوراك بين تيمارها متفاوت بود اما بين تيمارها در وزن بدن، افزايش وزن روزانه و بازده خوراك تفاوت معني داري مشاهده نشد. با توجه به اينكه مساحت جايگاه هاي جفتي و انفرادي يكي بود ميتوان نتيجه گرفت در صورتي كه جايگاه انفرادي بزرگتر باشد ميتواند عمكرد بهتري داشته باشد. در مقايسه گوساله هاي جفتي، گوساله نر و ماده از نظر مصرف خوراك، رفتار خوابيدن و رفتار غيرتغذيه‌اي بهتر بودند.

230698

تغذيه دام

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان