اثر خستگي بر رابطه‌ي بين هماهنگي اندام تحتاني و عملكرد شوت روي پاي فوتبال

كارشناسي ارشد

هدف از اين پژوهش بررسي اثر خستگي بر رابطه بين هماهنگي اندام تحتاني و عملكرد شوت روي پا‌ي فوتبال است.سوالات پژوهش شامل بررسي رابطه فاز نسبي پيوسته (CRP) و زاويهكوپلينگ اندام تحتاني با عملكرد شوت، و تاثير خستگي بر اين روابط مي‌باشد. همچنين، اثر خستگي بر رابطه بين سرعت بيشينه توپ و عملكرد شوت نيز مورد بررسي قرار گرفت.اين پژوهش نيمه‌تجربي با طراحي پيش‌آزمون و پس‌آزمون، بر روي 24 بازيكن نخبه زير 14 سال باشگاه فوتبال فولاد مباركه سپاهان انجام شد. آزمودني‌ها ابتدا آزمون‌هاي پايه (پيش‌آزمون) را انجام دادند و سپس تحت شرايط خستگي شامل پنج سيكل حركات فوتبال (هر سيكل 1.5 دقيقه) قرار گرفتند. پس از هر سيكل، بازيكنان سه شوت به دروازه زدند. پس از القاي خستگي، آزمون‌ها تكرار شد (پس‌آزمون). اندازه‌گيري‌ها در يك زمين استاندارد فيفا با چمن طبيعي و استفاده از دو دوربين براي تعيين دقت شوت و چهار سنسورفوتوسل براي ثبت سرعت شوت انجام شد. همچنين، چهار سنسور IMU بر روي نواحي آناتوميكي خاص بازيكنان نصب گرديد تا داده‌هاي مربوط به هماهنگي اندام تحتاني در فرآيند شوت‌زنيجمع‌آوري شود. نتايج نشان داد كه خستگي تأثير معناداري بر فاز انحراف ران-زانو (t(143) = -21.110, p = 0.001) و فاز انحراف زانو-مچ پا (t(143) = -5.135, p = 0.001) دارد. همچنين، درصد مشاركت هماهنگيهم‌فاز ران-زانو (t(143) = 2.483, p = 0.016) و درصد مشاركت هماهنگي فاز زانو-مچ پا (t(143) = 2.332, p = 0.023) نيز تحت تأثير خستگي قرار مي‌گيرد. خستگي بر سرعت بيشينه‌ي شوت فوتبال (t(23) = -5.135, p = 0.003) مؤثر است، اما تأثيري بر عملكرد شوت ندارد. در شرايط پيش از خستگي، هيچ رابطه معناداري بينشاخص‌هاي فاز نسبي پيوسته و زاويه كوپلينگ اندام تحتاني با عملكرد شوت مشاهده نشد. پس از خستگي، همبستگي منفي معناداري بين ميانگينمطلق فاز نسبي ران-زانو (r = -0.265, p = 0.04) و درصد مشاركت هماهنگيآنتي‌فاز ران-زانو با امتياز دقت و عملكرد شوت (r = -0.285, p = 0.027; r = -0.278, p = 0.032) ديده شد. همچنين، خستگي بر رابطه بين درصد مشاركت هماهنگي فاز زانو-مچ پا و عملكرد شوت تأثيرگذار است، به‌گونه‌اي كه پس از خستگي همبستگي منفي و معناداري ايجاد شد (r = -0.274, p = 0.034). در شرايط قبل و بعد از خستگي، هيچ رابطه معناداري بين سرعت بيشينه توپ و عملكرد شوت مشاهده نشدبه طور كلي، اتخاذ الگو هاي هماهنگي بيشتر و افزايش انعطاف پذيري هماهنگي ران-زانو بعد از خستگي مي تواند يكي از عوامل موثر در حفظ عملكرد شوت باشد كه مي تواند باعث افزايش توانايي بازيكنان براي تغيير موقعيت يا بازيابي سريع اندام تحتاني هنگام شوت زدن شود.اين امر بر لزوم استفاده از استراتژي‌هاي تمريني و آمادگي جسماني كه بر مقاومت در برابر خستگي و پايداري هماهنگي تأكيد دارندكه براي حفظ عملكرد تحت شرايط خستگي تأكيد مي‌كند.

230547

دانشگاه اصفهان

مهدي سليمي

بيومكانيك ورزشي

شهرام لنجان‌نژاديان