طراحي و اعتبارسنجي بازي رايانه‌اي-حركتي به هدف توان‌بخشي دو وظيفه‌اي براي سالمندان

كارشناسي ارشد

سالمندي از موضوعات مهم قرن حاضر در سراسر دنيا به شمار مي‌آيد. كاهش نرخ توليدمثل و افزايش طول عمر با توجه به پيشرفت پزشكي و بهبود شرايط جوامع از دلايل افزايش جمعيت سالمندان است. فرايند پيري با كاهش تدريجي مهارت‌هاي فيزيكي و شناختي همراه است و مي‌تواند هزينه‌هاي زيادي را در پي داشته باشد؛ لذا براي داشتن پيري سالم و افزايش استقلال سالمندان، وجود روش‌هاي توان‌بخشي به منظور حفظ و ارتقاي مهارت‌هاي فيزيكي و شناختي سالمند احساس مي‌شود. در چندين سال اخير، بازي‌هاي رايانه‌اي-حركتي به عنوان روشي جذاب و انگيزشي در حوزه‌ي توان‌بخشي مطرح شده‌اند. اين بازي‌ها اغلب با داشتن دو جزء شناختي و حركتي، مهارت‌هاي شناختي و فيزيكي كاربران را به چالش مي‌كشند. با توجه به اين دلايل، لزوم طراحي يك بازي رايانه‌اي-حركتي به منظور توان‌بخشي دو وظيفه‌اي سالمندان احساس مي‌شود؛ اما بازي‌هاي ارائه‌شده در مطالعات مشابه اغلب از وسايل خارج از دسترس و گران‌قيمت براي تشخيص حركات بدني استفاده مي‌كنند كه امكان استفاده‌ي خانگي را كاهش مي‌دهد. در اين تحقيق يك بازي رايانه‌اي-حركتي با هدف توان‌بخشي دو وظيفه‌اي سالمندان طراحي شده است كه از دوربين وب‌كم معمولي براي تشخيص حركت استفاده مي‌كند. به منظور اعتبارسنجي اين بازي، پس از طراحي سناريوي بازي و پياده‌سازي آن، اعتبار محتوايي بسته نرم‌افزاري ارائه‌شده توسط تعدادي از كارشناسان و متخصصين در حوزه‌ي توان‌بخشي سالمندان و بازي‌سازي بررسي شد. طبق نتايج اين اعتبارسنجي، شاخص روايي محتوايي بازي ارائه‌شده برابر 90.2% گزارش شد كه مقدار قابل قبولي است. به منظور بررسي اثربخشي بازي، آزمايش مقدماتي روي پنج سالمند ساكن در خانه سالمندان قم به صورت مورد منفرد انجام شد. مهارت‌هاي فيزيكي، شناختي و دو وظيفه‌اي سالمند با استفاده از آزمون‌هاي MMSE، TUG عادي، TUG شناختي و FSST در 16 جلسه شامل تعيين خط پايه، مداخله و پيگيري ارزيابي شد. نتايج اين آزمون‌ها به صورت ديداري و آماري تحليل شد و نتايج تحليل‌هاي آماري هم‌راستا با نتايج تحليل ديداري بوده و با افزايش ميانگين نمرات آزمون MMSE (به ميزان 1.6 در موقعيت مداخله و 2.8 در موقعيت پيگيري، نسبت به موقعيت پايه) بهبود در وضعيت شناختي، كاهش ميانگين نمرات آزمون TUG عادي (به ميزان 0.8 در موقعيت مداخله و 0.9 در موقعيت پيگيري، نسبت به موقعيت پايه) و افزايش ميانگين نمرات آزمون FSST (به ميزان 1.5 در موقعيت مداخله نسبت به موقعيت پايه) بهبود در وضعيت فيزيكي و كاهش نمرات آزمون TUG شناختي (به ميزان 2.1 در موقعيت مداخله و 2.0 در موقعيت پيگيري، نسبت به موقعيت پايه) بهبود در توانمندي دو وظيفه‌اي سالمند را به طور معني‌داري گزارش مي‌كند. در نتيجه اين بازي رايانه‌اي-حركتي مي‌تواند به عنوان يك ابزار مؤثر در توان‌بخشي شناختي-حركتي سالمندان با قابليت استفاده‌ي خانگي مورد استفاده قرار گيرد.

230378

دانشگاه اصفهان

مهندسي پزشكي- بيوالكتريك

جواد راستي