مطالعه آزمايشگاهي افشا، چهارچوب اخلاقي و ديني بر تمكين مالياتي

كارشناسي ارشد

تمكين مالياتي در ادبيات اقتصادي ﺑﻪ‌ﻋﻨﻮان اساسيﺗﺮﻳﻦ ﻫﺪف، براي يك سيستم مالياتي ﻛﺎرا به شمار مي‌رود كه ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﭘﺎيﺑﻨﺪي ﻣﺆدﻳﺎن ﺑﻪ تكاليف مالياتي و رﻋﺎﻳﺖ قوانين مالياتي از ﺳﻮي آن‌ها مي‌باشد. تدارك بهينه كالاي عمومي و ﺑﻬﺒﻮد ﺗﻮزﯾﻊ درآﻣﺪ، مستلزم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﮑﯿﻦ ﻣﺎﻟﯿﺎتي اﺳﺖ .افزايش ميزان تمكين مالياتي، سبب تغييرات صعودي در درآمدهاي مالياتي دولت‌ها مي‌شود و به همين علت است كه دولت‌ها در پي افزايش درجه تمكين مالياتي هستند. اين پژوهش بصورت آزمايشگاهي و در قالب بازي كالاي عمومي برگزار شده است. جامعه مورد بررسي، دانشجويان رشته اقتصاد دانشگاه اصفهان مي‌باشد. بررسي و آزمون داده‌ها‌ي حاصل از بازي، روش‌هاي اقتصادسنجي مورد استفاده قرار گرفته است. روش تحليل داده‌ها، تحليل توصيفي و تحليل استنباطي مي‌باشد. نرم‌افزار‌هايي كه در اين پژوهش استفاده مي‌شود شامل SPSS و Excel است. در اين پژوهش سعي بر آن شده تا عوامل ديگري كه كمتر به آن در مسئله تمكين مالياتي پرداخته شده، مورد بررسي قرار گيرد. اين عوامل شامل چهارچوب‌هاي اخلاقي، چهارچوب‌هاي ديني و همچنين موضوع افشا مي‌باشد. نتايج به دست آمده از مقايسه چهارچوب‌هاي مالياتي، ديني و اخلاقي و بارگذاري افشا، نشان‌دهنده تاثير بيشتر چهارچوب اخلاقي بر ميزان تمكين مالياتي بوده است. چهارچوب‌ ديني نيز اثر‌گذاري مثبتي بر ميزان تمكين مالياتي داشته؛ اما بالاترين ميزان اثرگذاري، متعلق به چهارچوب اخلاقي بوده است؛ چهارچوب اخلاقي به دليل عموميت داشتن، در همه‌ي افراد جامعه از تاثير بيش‌تري برخوردار است. در رابطه با افشاء مالياتي، اين عامل نيز اثر مثبتي بر تمكين مالياتي داشته است، اما اين اثر زماني اتفاق مي‌افتد كه افراد جامعه، به لزوم اجراي قوانين مالياتي و درك اين مسئله كه عدم پرداخت ماليات، علاوه بر آسيب‌ به دولت، سبب تضعيف حقوق افراد جامعه نيز مي‌شود، پي ببرند. بارگذاري افشا در چنين شرايطي، با ايجاد حس شرمساري در فرد نسبت به افراد جامعه، سبب افزايش تمكين مالياتي خواهد شد.

230350

دانشگاه اصفهان

وحيد مقدم

اقتصاد اسلامي

منيره رفعت