ارزيابي مقاومت به حشره‌كش‌هاي كتوانول در جمعيت‌‌هاي ايراني سفيدبالك پنبه Bemisia tabaci

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي گياهپزشكي

كارشناسي ارشد

عسلك پنبه (Bemisia tabaci) آفت مكنده‌اي است، كه با تغذيه از گياهان و انتقال ويروس‌هاي گياهي متعدد باعث خسارت به گياهان ميزبان مي‌شود. عسلك پنبه شامل يك مجموعه گونه‌اي است كه حشرات اين مجموعه را با عنوان بيوتيپ معرفي مي‌كنند، كه شباهت مورفولوژيكي و تفاوت ژنتيكي دارند. مهاجم‌ترين و معروف‌ترين بيوتيپ‌ها، بيوتيپ B و Q هستند كه امروزه با نام خاورميانه_آسياي صغير (MEAM1) و مديترانه‌اي (MED) شناخته مي‌شوند. كتوانول‌ها، مشتقات تترونيك و تتراميك اسيد، براي كنترل آفات مكنده استفاده مي‌شوند. براساس نحوه عملكرد به عنوان گروه 23 جدولIRAC طبقه بندي مي‌شوند. كتوانول‌ها به عنوان بازدارنده استيل كوآ كربوكسيلاز (ACC)، يك آنزيم كليدي براي بيوسنتز ليپيد، عمل مي‌كنند. مكانيسم‌هاي مقاومت در گونه‌هاي مختلف بندپايان به كتوانول‌ها با جهش در دامنه CT ژن استيل‌كوآنزيم‌آ‌كربوكسيلاز و افزايش سم‌زدايي با بيان بيش از حد سيتوكروم مونواكسيژناز P450، كربوكسيل استرازها و يورودين دي فسفات گليكوزيل ترانسفراز مرتبط است. هدف از اين مطالعه بررسي مقاومت جمعيت‌هاي عسلك پنبه به كتوانول‌ها بود. براي اين منظور، پنج جمعيت از مناطق مختلف اصفهان، يزد و بندرعباس جمع‌آوري شد و ارزيابي مقاومت جمعيت‌ها با روش زيست سنجي با استفاده از روش غوطه‌وري برگ تعيين شد. بالاترين نرخ مقاومت نسبت به اسپيروتترامات در جمعيت دهاقان، با نسبت 55 برابري، بالاترين نرخ مقاومت نسبت به اسپيرومسيفن در جمعيت شهرسين، با نسبت 28 برابري و نرخ مقاومت 5 برابري نسبت به اسپيروپيديون در جمعيت دهاقان گزارش شد. جهت بررسي نقش آنزيم‌هاي سم‌زدا در بروز مقاومت، سنجش سينرژيستي با سه سينرژيست، پيپرونيل بوتاكسيد (PBO)، تري فنيل فسفات (TPP) و دي اتيل مالئات (DEM)، مورد بررسي قرار گرفت. در جمعيت مقاوم تنها دو سينرژيست PBO و TPP باعث افزايش سميت اسپيروتترامات در جمعيت‌هاي عسلك پنبه گرديد. همچنين ميزان فعاليت آنزيم‌هاي سم‌زدا، سيتوكروم منواكسيژناز P450، استرازها و گلوتاتيون S-ترانسفرازها (GST) تعيين شد. نتايج نشان داد كه فعاليت P450 و استرازها به ترتيب در جمعيت‌هاي مقاوم بيشتر است. مقاومت به اسپيروترامات نيز با استفاده از تكنيك‌هاي توالي‌يابي تشخيص داده شد. با تعيين توالي بخشي از دامنه CT استيل‌كوآنزيم‌آكربوكسيلاز، موتاسيون A2083V، جايگزيني اسيد آمينه والين به جاي آلانين (GTC/GCC)، در جمعيت‌هاي دهاقان و شهرسين به طور كامل اثبات شد. با ارزيابي مقاومت تقاطعي، سطوح بالايي از مقاومت به اسپيرومسيفن و سطح پاييني از مقاومت به اسپيروپيديون را در جمعيت‌هاي مقاوم به اسپيروتترامات نشان داد. به دنبال ارزيابي مقاومت جمعيت¬هاي عسلك پنبه به تركيبات كتوانول، نقش مقاومت متابوليكي و جهش در محل هدف در مقاومت مشخص گرديد.

230070

حشره شناسي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان