مقاومت به حشره‌كش‌هاي كتوانول در جمعيت‌هاي سفيدبالك گلخانه Trialeurodes vaporariorum از ايران

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي-گياهپزشكي

كارشناسي ارشد

سفيدبالك‌ها به عنوان حشرات آفت، از مهم‌ترين عوامل كاهش عملكرد محصولات سبزي و صيفي محسوب مي‌شوند. سفيدبالك گلخانه Trialeurodes vaporariorum، آفت مهم گلخانه‌ها و مزارع سراسر جهان است و با مكيدن شيره گياهي و انتقال عوامل بيماري‌زاي گياهي خسارت وارد مي‌كند. استفاده مكرر و طولاني مدت از تركيبات شيميايي براي مديريت اين آفت، منجر به بروز مقاومت به گروههاي مختلف حشره‌كش‌ها از جمله كتوانول‌ها شده است. حشره‌كش‌هاي كتوانول مهاركننده استيل كوآنزيم آ كربوكسيلاز (ACC) هستند. هدف اين مطالعه ارزيابي مقاومت جمعيت‌هاي سفيدبالك گلخانه جمع آوري شده از استان اصفهان به كتوانول‌ها و بررسي مكانيسم‌هاي دخيل در مقاومت به اين حشره‌كش‌ها بود. زيست سنجي با استفاده از پوره سن دو به روش غوطه‌وري برگ انجام شد. بر اساس مقادير LC50 ، در برابر اسپيروتترامات، مقاومت 71/8 برابري جمعيت مقاوم (شهرابريشم) نسبت به جمعيت حساس (دانشگاه) مشاهده شد. براي حشره‌كش اسپيرومسيفن نرخ مقاومت حدود 10 برابري جمعيت مقاوم نسبت به جمعيت حساس ثبت شد. پيش‌تيمار با پيپرونيل‌بوتوكسايد (PBO) به عنوان مهاركننده آنزيم‌هاي مونواكسيژناز P450 و تري‌فنيل‌فسفات ((TPP به عنوان مهاركننده آنزيم‌هاي استراز، حساسيت به اسپيروتترامات در جمعيت مقاوم را به ترتيب 07/3 و 79/2 برابر افزايش داد. همچنين پيش‌تيمار با دي‌اتيل‌مالئات (DEM) به عنوان مهاركننده گلوتاتيون اس-ترانسفرازها، تغييري در سميت اسپيروتترامات ايجاد نكرد. به منظور ارائه شواهد بيشتر براي افزايش سم‌زدايي كتوانول‌ها، فعاليت آنزيم‌هاي مونوكسيژناز P450، استرازها و گلوتاتيون اس-ترانسفرازها در جمعيت‌هاي جمع آوري شده سفيدبالك گلخانه اندازه‌گيري شد. فعاليت آنزيم‌هاي مونواكسيژناز P450 و استرازها در جمعيت مقاوم به طور معنيداري نسبت به جمعيت حساس بالاتر بود. با توجه به نتايج به دست آمده از آزمايشات سينرژيستي، به نظر مي‌رسد اين آنزيم‌ها در بروز مقاومت نقش داشته باشند. با توجه به عدم تاثير كاربرد پيش‌تيمار DEM در كاهش نرخ مقاومت جمعيت مقاوم، مي‌توان نتيجه گرفت گلوتاتيون اس-ترانسفرازها در بروز مقاومت به كتوانول‌ها نقش چنداني ندارند. ارزيابي مقاومت تقاطعي جمعيت مقاوم به اسپيروتترامات در برابر حشره‌كش‌هاي اسپيرومسيفن و اسپيروپيديون حاكي از مقاومت تقاطعي بالاي اين جمعيت دربرابر اسپيرومسيفن و مقاومت تقاطعي كم در برابر اسپيروپيديون بود. بررسي كروماتوگرام‌هاي حاصل از توالي‌يابي بخشي از ژن ACC، در موقعيت 2083، وجود جهش A2083V و تبديل آمينواسيد آلانين به والين را در ژن ACC نشان داد. بنظر مي‌رسد مكانيسم اصلي مقاومت به حشره‌كش‌هاي كتوانول بروز جهش A2083V در محل هدف اين حشره‌كش‌ها است. امروزه از باكتري‌هاي همزيست حشرات به عنوان مكانيسم‌ درگير در بروز مقاومت به حشره‌كش‌ها ياد مي‌شود. در تمام جمعيت‌هاي سفيدبالك گلخانه همزيست اجباري Portiera و همزيست اختياري Arsenophonus رديابي شدند. بررسي بيان نسبي ژن‌هاي باكتري‌هاي همزيست، بيان معني دار و بالاي باكتري Hamiltonella در جمعيت مقاوم شهرابريشم نسبت به ديگر جمعيت ها را نشان داد. درك مكانيسم‌هاي دخيل در مقاومت سفيدبالك گلخانه به كتوانول‌ها، به تشخيص زودهنگام مقاومت و جلوگيري از بروز مقاومت شديد جمعيت‌هاي اين آفت به حشره‌كش‌هاي كتوانول، كمك مي‌كند.

230069

حشره شناسي كشاورزي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان