تحليل تاريخي زمينه ها و پيامدهاي حضور نظامي آمريكا در افغانستان (سپتامبر 2001 - سپتامبر 2014 م) (شهريور1380-شهريور1393)

دكتري

افغانستان، كشوري است كه همواره به‌عنوان ميدان بازي و مداخلات كشورها و ابرقدرت‌هاي جهاني به شمار رفته است. پس‌از حادثه يازدهم سپتامبر 2001/ 20شهريور1380 آمريكا و متحدانش به بهانه مبارزه با لانه‌هاي تروريسم، عمليات نظامي عليه افغانستان را آغاز كردند و توانستند حكومت امارت اسلامي طالبان و گروه‌هاي ديگر را سركوب كرده و يك حكومت جديد به نام جمهوريت برپا سازند. اهميت اين پژوهش برآن است كه افغانستان ازلحاظ ژيوپلتيك جايگاه خود را درآسياي ميانه حفظ نموده است وهركشور كه بخواهد هژموني خود را بر آسياي ميانه و خاورميانه بگستراند بايد به سراغ افغانستان بيايد.ازسوي هم اين تحقيق براي وزرات خارجه افغانستان ودانشجويان علوم سياسي از اهميت بزرگي برخوردار خواهدبود. اين تحقيق، با روش توصيفي- تحليلي و با مرور نظام‌مند اسناد و مدارك مرتبط،با منابع دست اول وسايت هاي خبري وروزنامه هاي معتبر گردآوري شده است. نتايج احتمالي نشان ميدهد حضور پيامدهاي نظامي آمريكا بر شرايط فرهنگي و اقتصادي افغانستان تاثير كوتاه مدت داشته كه عبارتند از: تغيير راهبردهاي فرهنگي افغانستان، نهادسازي فرهنگي بر محور ارزش‌هاي مدرن، توسعه سيستم آموزشي، تغيير در ارزش‌ها و نگرش‌ها، رشد ارتباطات و رسانه‌هاي جمعي، تقويت و گسترش آزادي بيان، رشد فرهنگ سياسي دموكراتيك، توسعه حقوق زنان، بهبود وضعيت اقتصادي، و بازسازي افغانستان از مهم‌ترين آن‌هاست. بايد يادآور شد كه هم مولفه‌هاي در اهداف و زمينه‌هاي حضور آمريكا، و هم مولفه‌هاي كه در پيامدهاي فرهنگي و اقتصادي بيان؛ همه داراي سويه‌هاي از آثار مثبت يا منفي بوده اند. در نتيجه‌گيري كلي مي‌توان اذعان كرد كه، زمينه‌ها و اهداف حضور آمريكا در افغانستان، شامل مجموعه‌اي از مولفه‌هاي سياسي- امنيتي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي بوده، و برخي از اين اهداف محقق و برخي با نتايج منفي به‌همراه بوده است.

229678

دانشگاه اصفهان

دكتر علي اكبر جعفري

تاريخ - تاريخ ايران بعد از اسلام

دكتر مرتضي دهقان نژاد , دكتر ابوالحسن فيّاض‌انوش