اثر ترينگزاپك‌اتيل بر تحمل به خشكي ژنوتيپ‌ بومي چمانواش‌بلند (.Festuca arundinacea Scheb) حاوي قارچ اندوفايت

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي - باغباني

كارشناسي ارشد

يكي از ملزومات فضاي سبز چمن‌ها هستند. چمن به عنوان مهمترين گياه پوششي در فضاهاي سبز استفاده مي‌شوند كه علاوه بر كاركردهاي اكولوژيكي و زيباشناختي، بافت زمينه‌ي مناسبي براي كاشت ديگر گياهان فضاي سبز ايجاد مي كند. در سالهاي اخير به دليل تغييرات اقليمي، گرمايش جهاني و افزايش جمعيت شهرنشيني حفظ و نگهداري چمن‌ها به دليل كمبود شديد آب با چالش بزرگي روبرو است كه اين امر موجب سخت شدن مديريت فضاهاي چمن‌كاري شده گرديد. بنابراين، راهكارهاي مديريتي در جهت بهبود تحمل به كم آبي در چمن ها و كاهش مصرف آب در چمن ها ضروريست. از جمله اين راهكارها مي تواند به استفاده از تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياهي و نيز حضور قارچ‌هاي اندوفايت اشاره نمود كه در تعديل تنش خشكي به گياه كمك مي‌كنند. تنظيم كننده‌هاي رشد از جمله ترينگزاپك‌اتيل نقش مؤثري در كاهش رشد در مديريت چمن ايفا مي‌كنند. همچنين حضور قارچ اندوفايت جنس Epichloё در ارقام چمن مي‌تواند به طور مؤثري تحمل به شرايط نامساعد محيطي را در گياه ميزبان بهبود ببخشد. لذا، پژوهش حاضر به منظور بررسي تأثير تكي و توأم كندكننده رشد ترينگزاپك‌اتيل و حضورقارچ اندوفايت در افزايش تحمل به تنش خشكي گونه بومي چمانواش بلند انجام گرفت. اين آزمايش به صورت فاكتوريل در چهار تكرار در شرايط گلخانه اجرا گرديد. تيمارها شامل حضور قارچ اندوفايت در چمن (كلون حاوي و عاري از قارچ اندوفايت)، ترينگزاپك‌اتيل در دو سطح (شاهد و 95/1 ميلي ليتر در ليتر) و تنش خشكي شامل دو سطح آبياري نرمال و قطع كامل آبياري بود. در طول آزمايش صفات مختلف رشدي، كيفي چمن، فيزيولوژيك و بيوشيميايي در پاسخ به تنش خشكي مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه تنش خشكي سبب تغييرات مورفولوژيك، بيوشيمايي و كيفيت چمني در گياهان تحت تنش گرديد. بااين وجود، پاسخ گياهان حاوي و عاري از اندوفايت و گياهان تيمار شده با ترينگزاپك اتيل به تنش خشكي متفاوت بود. كاربرد ترينگزاپك‌اتيل ضمن كاهش وزن تر اندام هوايي در شرايط بدون تنش سبب بهبود رشد ريشه و اندام هوايي و كاهش ميزان خشكيدگي چمن، نشت يوني، ميزان مالون‌دي‌آلدهيد و پراكسيدهيدروژن در شرايط قطع كامل آبياري در مقايسه با شاهد گرديد. تيمار با ترينگزاپك‌اتيل سبب افزايش فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني در گياه حاوي و عاري از اندوفايت تحت تنش خشكي گرديد. بااين حال، ميزان كاهش مالون دي الدهيد و پراكسيدهيدروژن همچنين بهبود فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيداني تحت تنش خشكي در گياهان حاوي اندوفايت و تيمارشده با ترينگزاپك اتيل در مقايسه گياهان عاري از اندوفايت بيشتر بود. حضور قارچ اندوفايت همچنين سبب افزايش بيومس گياه ميزبان در شرايط بدون تنش گرديد و نيز موجب كاهش ميزان شاخص هاي تنش از جمله ميزان نشت يوني و مالون دي الدهيد در گياه ميزبان شد. علاوه براين، تأثير مثبت حضور قارچ اندوفايت بر گياه ميزبان با كاربرد ترينگزاپك‌اتيل بر ميزان رشد ريشه و روز تا 90 درصد خشكيدگي در شرايط تنش خشكي افزايش يافت. براساس نتايج تجزيه به مولفهُ هاي اصلي، كيفيت ظاهري چمن، رنگ چمن و محتواي نسبي آب ارتباط منفي با شاخص هاي نشت يوني، ميزان مالون دي الدهيد، پراكسيد هيدروژن و درصد خشكيدگي چمن داشتند و چمن هاي عاري از اندوفايت تيمار نشده در مجاورت بردارهاي اين شاخص ها قرار داشت كه نشاندهنده تحمل كمتر به تنش خشكي در اين چمن ها مي باشد. همچنين، با توجه به اينكه گياهان حاوي و عاري از اندوفايت تيمارشده با ترينگزاپك اتيل علاوه بر بالابودن فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيداني و از كيفيت ظاهري و رشد ريشه بهتري در مقايسه با گياهان تيمار نشده در شرايط تنش خشكي برخوردار بودند كه احتمالا نشاندهنده تحمل بيشتر اين نوع چمن‌ها در مقايسه با چمن‌هاي شاهد بود. براساس نتايج بدست آمده، كاربرد ترينگزاپك‌اتيل و حضور قارچ اندوفايت مي‌تواند به طور مؤثري تحمل به خشكي و نيز برگشت پذيري را بعد از يك دوره تحمل تنش خشكي در گونه چمانواش بلند از طريق افزايش رشد ريشه و كاهش اثرات مخرب خشكي بر كيفيت و فيزيولوژيك چمن و نيز با افزايش فعاليت‌ آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني، بهبود ببخشد. در پايان، طبق نتايج اين آزمايش، كاربرد ترينگزاپك‌اتيل برويژگي‌هاي تحمل به تنش خشكي چمانواش‌بلند حاوي قارچ اندوفايت اثر هم‌افزايي داشته و موجب شده كه چمن حاوي قارچ اندوفايت مقاومت بيشتري نسبت به تنش خشكي داشته باشد.

228395

گياهان زينتي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان