عنوان
شناسايي مؤلفهها، پيشايندها، پيامدها و راهكارهاي كاهش بيتمدني سازماني در دانشگاههاي ايران و اعتبارسنجي آنها از ديدگاه اعضاي هيئت علمي دانشگاههاي دولتي منتخب اصفهان
مقطع تحصيلي
دكتري
چكيده
پژوهش حاضر با هدف شناسايي مؤلفهها، پيشايندها، پيامدها و راهكارهاي كاهش بيتمدني سازماني در دانشگاههاي ايران و اعتبارسنجي آنها از ديدگاه اعضاي هيئت علمي دانشگاههاي دولتي منتخب اصفهان انجام شد. اين پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر روششناسي، آميخته اكتشافي (كيفي- كمي) بود. در بخش كيفي، جامعه هدف پژوهش اعضاي هيئت علمي و خبرگان دانشگاهي مطلع در زمينه موضوع پژوهش در ايران بودند. در بخش كمي جامعه آماري پژوهش را كليه¬ي اعضاي هيئت علمي دانشگاههاي دولتي اصفهان، در سال تحصيلي 1401 – 1402 تشكيل ميدادند كه تعداد آن¬ها 2276 نفر بود. براي انتخاب نمونه آماري در بخش كيفي از معيار اشباع نظري و روش نمونهگيري هدفمند با دو رويكرد شبكه متخصصان و صاحبنظران كليدي استفاده شد و با 22 نفر از اعضاي هيئت علمي مصاحبه گرديد. در بخش كمي با استفاده از فرمول كوكران حجم نمونه 328 نفر برآورد شد كه به روش نمونه¬گيري طبقه¬اي تصادفي متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزار جمع آوري دادهها در بخش كيفي، مصاحبه نيمه ساختاريافته و در بخش كمي پرسشنامه محقق ساخته بر اساس يافتههاي بخش كيفي بود. در بخش كيفي براي تعيين روايي از مطالعه مجدد توسط همتا و پژوهشگر استفاده شد و پايايي با اشباع نظري در مرحله جمع آوري دادهها و پايايي باز آزمون مورد تأييد قرار گرفت. تحليل دادههاي مرحله كيفي با رويكرد تحليل مضمون در سه سطح مضمونهاي پايه، سازمان دهنده و فراگير، توسط نرم افزار MAXQDA 2020، انجام گرفت. يافتهها نشان داد كه مؤلفههاي بيتمدني سازماني شامل 4 مضمون فراگير، مؤلفههاي بيتمدني سازماني اعضاي هيئت علمي، مؤلفههاي بيتمدني سازماني دانشجويان، مؤلفههاي بيتمدني سازماني مديران و مؤلفههاي بيتمدني سازماني كاركنان بود. پيشايندهاي بيتمدني سازماني شامل 3 مضمون فراگير، عوامل فردي، عوامل درون سازماني و عوامل برون سازماني بود. پيامدهاي بيتمدني سازماني شامل 3 مضمون فراگير، پيامدهاي مرتبط با سلامت فردي و سازماني؛ پيامدهاي نگرشي (مبتني بر تبادل اجتماعي)؛ و پيامدهاي رفتاري و كناره گيري بود. راهكارهاي كاهش بيتمدني سازماني شامل 3 مضمون فراگير، تمهيدات آموزشي، تمهيدات انگيزشي و تمهيدات سازماني بود. در مرحله كمي دادهها در دو سطح آمار توصيفي و استنباطي و با استفاده از نرم افزارهاي SPSS 22 و Smart-PLS 3 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. تحليل دادههاي بخش كمي پژوهش حاكي از معتبر بودن كليه عوامل شناسايي شده مؤلفهها، پيشايندها، پيامدها و راهكارهاي كاهش بيتمدني سازماني بود. به طور كلي يافتهها نشان داد كه الگوهاي مستخرج از بخش كيفي پژوهش با بهرهگيري از تحليل عاملي تأييدي، از روايي (سازه، همگرا و واگرا) و پايايي (ضريب آلفاي كرونباخ و پايايي تركيبي) لازم برخوردار هستند و توان اندازهگيري بيتمدني سازماني در دانشگاهها را دارند. نتايج اين پژوهش مي¬تواند به مسئولان كمك كند تا با شناخت كافي از مؤلفه¬ها، پيشايندها و پيامدهاي بيتمدني سازماني در دانشگاه¬ها از اثرات مخرب آن در فرايند ياددهي و يادگيري جلوگيري نمايند.
شماره ركورد
228292
دانشگاه
دانشگاه اصفهان
استاد مشاور
سيد حميدرضا شاوران
رشته تحصيلي
علوم تربيتي -مديريت و برنامه ريزي آموزشي
استاد راهنما
سعيد رجائي پور