آينده پژوهي خروج آمريكا و تأثير آن بر سياست و امنيت افغانستان

كارشناسي ارشد

حملات تروريستي 11 سپتامبر 2001 نقطه عطفي در سياست خارجي آمريكا بود كه منجر به حمله نظامي آمريكا به افغانستان و سقوط رژيم طالبان شد. بااين‌حال، طالبان همچنان در افغانستان حضور و فعاليت جدي داشتند كه در دوران اوباما تلاش شد با افزايش حضور نظامي و راه‌حل‌هاي سياسي، افغانستان به ثبات برسد. بعد از اوباما، دولت ترامپ مسير مذاكره با طالبان را در پيش گرفت كه منجر به امضاي توافقنامه صلح دوحه ميان طرفين و خروج نيرو¬هاي نظامي آمريكا از افغانستان شد. در جريان خروج نيروهاي آمريكايي، طالبان جسورتر شدند و با افزايش حملات آن¬ها و تصرف سلسه‌وار روستا¬ها، مراكز استان¬ها و درنهايت تصرف كابل، پايتخت در اثر ضعف¬هاي دولت و ارتش افغانستان، دولت حاكم سقوط كرد و طالبان يك‌بار ديگر قدرت را تصاحب كردند. هدف اصلي آمريكا از خروج از افغانستان افزايش توجه به رقباي جديد مانند چين به¬عنوان بالا¬ترين تهديد و سپس روسيه و ايران بود. اكنون، چين خود را براي نقش‌آفريني اقتصادي و امنيتي در افغانستان جديد آماده مي‌كند و طالبان با مشكلات داخلي و بين‌المللي ازجمله عدم مشروعيت و شناسايي و مقابله با داعش شاخه خراسان روبرو است. اين پژوهش، آينده‌پژوهي امنيت و سياست افغانستان پس از خروج آمريكا را بررسي مي‌كند. پس از خروج نظامي آمريكا از افغانستان و به قدرت رسيدن مجدد طالبان، مسائلي چون فقدان مشروعيت داخلي و جهاني براي طالبان، ناتواني در ايجاد يك حكومت همه‌شمول و عدم پايبندي به استانداردهاي بين‌المللي، تعامل با ساير گروه¬هاي خارجي مانند القاعده و تحريك طالبان پاكستاني، افزايش فعاليت‌هاي داعش خراسان و گروه‌هاي مقاومت ملي، و درك ضرورت¬هاي اقتصادي و سياسي و انعطاف‌پذيري طالبان در اين زمينه‌ها به چالش‌هاي پيشرو تبديل‌شده‌اند. پژوهش حاضر با بهره‌گيري از رويكرد آينده‌پژوهي، سه سناريو، شامل انزواي بين‌المللي و زوال تدريجي طالبان، بازگشت به جنگ داخلي و دستيابي به ثبات، در بازه زماني بين سال¬هاي 2025 تا 2030 را موردبررسي قرار مي‌دهد. اين بررسي‌ها با تمركز بر سطوح ملي، منطقه‌اي و جهاني، و با استفاده از نظريه موازنه منافع، امنيت و سياست افغانستان را تحت تأثير خروج آمريكا پيش‌بيني و تحليل مي‌نمايد.

227917

دانشگاه اصفهان

نوذر شفيعي

روابط بين الملل

سعيد وثوقي