بررسي ارتباط مورفولوژي گونه هاي گز، اسكمبيل و كهور ايراني با خصوصيات مورفولوژي نبكاها (مطالعه موردي: شهرستان ريگان كرمان)

مديريت و كنترل بيابان

2/28/2024 12:00:00 AM

چكيده: باد و پوشش گياهي نقش بسزايي در تعيين ديناميك و مورفولوژي تپه هاي ماسه اي در محيطـهاي بياباني دارد. وجود پوشش گياهي در سطح زمين با حفاظت از سطح خاك و تأثير بر شرايط حمل و نقل رسوبات حمل شده با باد، موجب ايجاد چشم انداز بادي طي واكنشي طبيعي با ايجاد پديدۀ نبكا در مناطق بياباني ميشود؛ اين فرايند براي خنثي كردن تنش فرسايش بادي در اين مناطق به وقوع مي پيوندد. هدف از انجام اين پژوهش بررسي ارتباط مورفولوژي گونه هاي گز، اسكمبيل و كهور ايراني با خصوصيات مورفومتري نبكاهاي شهرستان ريگان كرمان است. بدين منظور ابتدا به روش ترانسكت و به صورت تصادفي، شاخص¬هاي ارتفاع نبكا، ارتفاع گياه، قطر تاج پوشش و قاعده نبكا تعداد 44 نبكا داري گياه گز، 51 نبكا داراي گياه كهور و 38 نبكا داراي گياه اسكنيل در سال 1402 آمار برداري شد. در مرحله بعد ابتدا با استفاده از آزمون كولموگروف اسميرنوف نرمال بودن داده¬ها بررسي شد. سپس همبستگي پيرسون و رگرسيون ارتفاع و قطر تاج پوشش گياه با ارتفاع نبكا و قطر قاعده آن در نرم افزار SPSS مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه به ترتيب ميانگين ارتفاع و قطر قاعده نبكا داراي گز 3/1 و 2/3 متر، نبكا داراي كهور 9/0 و 5/4 و نبكاهاي داراي اسكنبيل 6/0 و 8/1 مي¬باشد. بنابراين مي¬توان نتيجه گرفت در نبكاهاي داراي كهور به نسبت ارتفاع، طول قاعده بيشتري نسبت به نبكاهاي داراي گز و اسكنبيل دارد. نتايج همبستگي شاخص¬هاي اندازه گيري شده نشان داد كه تمامي مورفولوژي گونه هاي گز، اسكمبيل و كهور با خصوصيات مورفومتري نبكاها معني دار است. نتايج رگرسيون بين ارتفاع گياه و ارتفاع نبكا نشان داد كه شيب تغيرات ارتفاع نبكا نسبت به تغييرات ارتفاع پوشش گياهي و قطر قاعده نبكا نسبت به تغييرات ارتفاع گياه در گياه گز بيشتر از دو گياه ديگر است. همچنين شيب تغييرات ارتفاع نبكا، نسبت به تغييرات قطرتاج پوشش گياه و شيب تغيرات قطر قاعده نسبت به تغييرات قطرتاج پوشش گياه در گياه اسكنبيل بيشتر از دو گياه ديگر مي¬باشد. كلمات كليدي: همبستگي پيرسون، رگرسيون خطي، ارتفاع گياه، ارتفاع نبكا

227776

دانشگاه اردکان

كلانتري سعيده