بررسي تاريخي نقش دهقانان و پيشه وران در حفظ، انتقال و بازسازي هويت ايران اسلامي از دوره ساسانيان تا سده پنجم ه.ق

دكتري

هويت به معناي «چه كسي بودن» است. اين كه يك فرد يا يك گروه انساني خود را چگونه مي شناسد و ميخواهد چگونه بشناساند يا چگونه شناخته شود. هويت پاسخي است به نياز طبيعي در انسان براي شناساندن خود به يك سلسله عناصر و پديده هاي فرهنگي تاريخي جغرافيايي. هويت ايران مولفه هايي همچون حدود جغرافيايي ايران، تاريخ، زبان فارسي،فرهنگ عامه، دين،اساطير را در بر مي گيرد كه شكل گيري آنها به دوران پيش از تاريخ ايران مي رسد و به تعبيري بهتر بر خاسته از انديشه اولين باشند گان اين سرزمين مي باشد. اين مولفه ها در كوره ي زمان به تكامل رسيدند و در دوره ساسانيان مفهوم هويت ايراني مطرح مي گردد.رسمي شدن آيين زرتشت همراه با رسميت يافتن اين مولفه ها در اين دوره پايه هاي اصلي هويت ايراني را كه در ايرانشهر زندگي مي كردند شكل مي دهد. با بروز تحولات سياسي كه پيامد فتح ايران توسط اعراب و ورود اسلام به ايران به وجود آمد هويت سياسي ،ديني و فرهنگي ايران دچار تحول و سستي شد و يكپارچگي آن بر هم خورد.بر اين مبنا تاريخ ايران در اين دوره بسيار حساس بود.در اين زمان شكل گذشته جامعه ي ايراني به تدريج تغيير كرده و پيوند خود را با بخشي از ميراث باستاني خويش گسست و چهره اي كاملا متفاوت با گذشته پيدا كرد، زيرا ورود اسلام به ايران ،تاثير بسزايي در مولفه هاي هويتي به جا نهاده و ايران با بحران هويتي روبرو مي شود.در اين برهه از زمان مردم نقش بسيار سازنده اي را در پي دستيابي به هويتي مستقل ايفا مي كنند.طبقات بالاي جامعه براي حفظ موقعيت خود پذيراي اسلام شدند و ضمن همكاري با اعراب وارد دستگاه خلافت شدند و بخشي از اين فرهنگ را تحت عنوان آداب و رسوم درباري وارد دستگاه خلافت كردند و هر چه بيشتر آن را به ساختار سلطنت نزديك ساختند.بخش ديگر آن شامل هويت فرهنگي به ويژه فرهنگ عامه توسط دهقانان و پيشه وران حفظ، باز سازي و به جامعه ي اسلامي و نيز خلافت هاي اموي و عباسي منتقل و در گسترش و بالندگي هويت ايران نقش بسزايي ايفا كردند.

227690

دانشگاه اصفهان

اسماعيل سنگاري

تاريخ -تاريخ ايران اسلامي

اصغر فروغي ابري