بررسي جايگاه هاتف و ويژگي‌هاي محتوايي و بلاغي خطاب‌هاي غيبي در تذكره‌الاولياي عطارنيشابوري

كارشناسي ارشد

تذكره الاولياء تنها اثر منثور عطار نيشابوري و از مهم‌ترين متون عرفاني فارسي است. اين كتاب شامل شرح احوال، اقوال و كرامات مشايخ طريقت تا عصر عطار است. خطاب‌هاي الهي به سالك به واسطه هاتف غيبي، از جمله اقوال نقل شده در اين كتاب است. هاتف به فرشته واسطه ميان خالق و مخلوق اطلاق مي‌شود كه رساندن پيام‌هاي الهي به سالك، از جمله وظايف اوست. در اين پايان نامه با هدف شناخت دقيق‌تر شخصيت و جايگاه هاتف، ابتدا متون عرفاني-تعليمي فارسي پيش از عطار مطالعه و يادداشت برداري شد. نقش هاتف در انتقال خطاب‌هاي غيبي به سالك در تذكره الاولياء، ترجمه رساله قشيريه، كشف المحجوب، شرح تعرف و كيمياي سعادت بررسي شد. براي تحليل اقسام محتوا و چگونگي به كارگيري مباحث محتوايي خطاب‌هاي غيبي، ابتدا پيام‌هاي هاتف با استفاده از دانش معاني تحليل شدو بسامدي از هريك از اغراض ثانوي به كار رفته در اين خطاب‌ها به دست آمد. سپس جايگاه زيبايي شناسي پيام‌ها از منظر بيان و بديع بررسي شد. همچنين به ديدگاه‌هاي شيخ اشراق و پيشينيان او درباره نيمه ملكوتي و فرشته راهنما، طباع تام، فروهر و نيز جايگاه پير خرد در انديشه‌هاي يونگ، به عنوان چهره‌هاي مشابه هاتف در ساير انديشه‌ها اشاره شد.

227689

دانشگاه اصفهان

زبان و ادبيات فارسي

سيده مريم روضاتيان