بررسي ضمانت اجراي الزامات حسن معاشرت زوجين

فقه و مباني حقوق اسلامي

10/18/2023 12:00:00 AM

زن و شوهر مكلف به حسن معاشرت با يكديگرند. قانونگذار طبق ماده 3011 قانون مدني اولين تكليف مشترك زن و مرد را داشتن حسن معاشرت نسبت به يكديگر دانسته است. ذكر اين تكليف به عنوان اولين تكليف متقابل زوجين نشانگر اهميتي است كه قانونگذار براي حسن معاشرت و نقش اساسي آن در تحكيم خانواده قائل است. عدم توجه به چنين تكليفي توسط هر يك از زوجين بقاء خانواده را مورد تهديد جدي قرار مي‌دهد. طبق قانون در ماده 30 منشور حقوق و مسئوليتهاي زنان مصوب 83 نيز حق و مسئوليت سكونت مشترك و حسن معاشرت و تأمين امنيت رواني در روابط با همسر و حق اعتراض و طرح دعوا در مراجع قانوني در صورت سوء معاشرت همسر مورد تصريح قرار گرفته است. ساير حقوق و تكاليفي كه در روابط زوجين مطرح مي‌گردد نيز به نوعي لازمه‌ي حسن معاشرت بين زوجين محسوب مي‌گردد و تخلف از انجام هر يك از آن تكاليف مصداق سوء معاشرت مي‌باشد. در حقيقت "هدف از حسن معاشرت زوجين و الزامات حسن معاشرت زوجين و تخطي از آن، مسئوليت مدني و مسئوليت كيفري تخطي در برابر آن و ضمانت اجراي آن" هدف و سوال اصلي اين پژوهش مي باشد. روش پژهش حاضر، توصيفي - تحليلي مي باشد. از بعد حقوقي، قانون گذار با الهام از منابع فقهي در ماده ي 1103 قانون مدني بر لزوم معاشرت به معروف بين زوجين تأكيد كرده است: «زن و شوهر مكلف به حسن معاشرت با يكديگرند». بايد توجه داشت دستور حسن معاشرت مندرج در ماده ي 1103 نمي‌تواند تنها يك دستور اخلاقي و بدون ضمانت اجراي قانوني باشد زيرا مطابق تتبع جستار حاضر، حسن معاشرت چيزي جز انجام دادن وظايف حقوقي و اخلاقي نيست؛ لذا مي توان كسي را كه وظايف همسري خود را ترك كند، به سوء معاشرت متهم و طبق ماده ي مذكور عمل كرد. فضاي روابط همسران مسلمان در خانواده مملو از احساسات و تعاملات رفتاري گوناگوني است كه هميشه بر مدار مثبت نمي چرخد و تجربه تعارض را براي آنان رقم ميزند. نتايج پژوهش نشان مي دهد براي بقاي رابطه ي زناشويي ايجاب مي‌كند كه حسن معاشرت در روابط زوجين معنايي گسترده تر داشته باشد كه از آن جمله داشتن روابط جنسي به طور متعارف است و لذا هر يك از زوجين كه از انجام آن امتناع نمايد بر خلاف وظيفه‌ي «حسن معاشرت» رفتار كرده است.

227634

دانشگاه اردکان

صابر سيد محمد مهدي saber seyed mohammad mehdi