تبيين فرايند مواجهه مراقبان خانوادگي با مراقبت ازبيمار مبتلا به اسكيزوفرنيا

رشت

مقدمه و هدف: اسكيزوفرنيا، يكي از ناتوان¬كننده¬ترين اختلالات روانپزشكي است. خانواده¬ها منبع اصلي مراقبت از اين بيماران هستند. تنوع و شدت نقش¬هاي مراقبتي مي¬تواند منجر به فشار رواني در مراقبان خانوادگي و باعث كاهش سطح سلامت جسماني و رواني آنان ¬شود. اعضاي خانواده به شيوه¬هاي متفاوت با تنش ناشي از زندگي با بيماري مواجه مي¬شوند. اين مطالعه با هدف تبيين فرايند مواجهه مراقبان خانوادگي با مراقبت از بيمار مبتلا به اسكيزوفرنيا انجام شد. از آن¬جايي كه مواجهه مراقبان خانوادگي با مراقبت از بيمار مبتلا به اسكيزوفرنيا، يك فرايند است كه وابسته به ارزش¬هاي فرهنگي، اعتقادات، افكار و تجربيات مراقبان خانوادگي است و تحت تأثير عوامل محيطي و مختلفي قرار مي‌گيرد؛ لذا رويكرد گراندد تئوري براي اين مطالعه استفاده شد. روش¬كار: پژوهش كيفي حاضر با رويكرد گراندد تئوري در سال¬هاي 1402-1400 انجام شد. نمونه¬گيري به صورت مبتني بر هدف آغاز و به صورت نظري تا رسيدن به اشباع داده¬ها ادامه يافت. گردآوري داده¬ها ابتدا با مصاحبه¬هاي بدون ساختار شروع و سپس از نيمه‌ساختارمند استفاده شد. مصاحبه با 23 نفر از مراقبان بيماران مبتلا به اسكيزوفرنيا انجام شد. عرصه اين پژوهش را مركز آموزشي درماني شفاي شهر رشت وابسته به دانشگاه علوم پزشكي گيلان و بستر خانواده كه مراقبان بيماران مبتلا به اختلال اسكيزوفرنيا در آنجا قابل‌دسترسي بودند، تشكيل ¬مي¬داد. از مراحل تحليل كوربين و اشتراوس(2015) جهت تحليل داده¬ها و از نرم‌افزار MAXQDA جهت مديريت و سازماندهي داده¬ها استفاده شد. يافته¬ها: تحليل داده¬ها نشان داد كه دغدغة اصلي مراقبان خانوادگي، " بار طاقت¬فرسا و فزاينده¬ي مراقبتي" بود كه در زمينه " تنش¬زايي بيماري عضو خانواده " ، " تكيه¬گاه¬هاي متزلزل " ،" سيستم درماني غير پاسخگو" و " طردشدگي اجتماعي" شكل گرفت. تاب آوري و تداوم مراقبت در قعر تنهائي، فرايند رواني اجتماعي غالب و اساسي در بين داده¬ها بوده كه همه طبقات مطالعه را بهم مرتبط مي¬كرد و شامل راهبردهاي " فرونشاني هيجانات منفي" ، " تنش¬زدايي و آرامش بخشي" ، " پناه‌جويي" ، " اتخاذ رويكرد منفعلانه " و " مديريت كردن بيماري " هستند كه در نهايت منجر به" بالندگي" يا "درماندگي" مراقبان مي¬شوند. نتيجه¬گيري: مراقبان خانوادگي با چالش¬هاي زيادي در امر مراقبت از بيمار مبتلا به اسكيزوفرنيا مواجه هستند كه با به‌كارگيري راهبردهاي مختلف در جهت تاب¬آوري تلاش مي¬كنند. نتايج پژوهش مي¬تواند به برنامه¬ريزان و متخصصان تيم سلامت رواني در جهت كمك به خانواده¬ها براي ارائة مراقبت بهتر به بيماران اسكيزوفرنيا كمك نمايد. واژگان كليدي: مراقبان خانوادگي، اسكيزوفرنيا، راهبردهاي مقابله¬اي، مطالعه كيفي، گراندد تئوري

227594

دانشگاه علوم پزشكي گيلان