ارزيابي اقتصادي خسارت‌هاي ريزگردهاي ناشي از خشكي تالاب بين‌المللي گاوخوني اصفهان

مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست

12/27/2023 12:00:00 AM

چكيده ريزگردها يكي از پديده‌هاي جوي است كه آثار و پيامدهاي محيط‌زيستي، اقتصادي، اجتماعي و انساني نامطلوبي برجاي مي‌گذارد. خشك شدن تالاب گاوخوني نيز يكي از عوامل افزايش ريزگردها مي‌باشد. لذا شناسايي بيش‌تر پيامدهاي اين مخاطره طبيعي، مي‌تواند گامي موثر در كاهش اثرات مخرب ريزگردها بر شهرستان ورزنه باشد. هدف اين مطالعه برآورد خسارت اقتصادي ريزگردهاي ناشي از خشكي تالاب گاوخوني و عوامل موثر بر تمايل به پرداخت افراد براي جبران خسارت‌هاي وارد شده به بخش‌هاي مختلف شهرستان ورزنه است. براي تجزيه و تحليل اطلاعات از روش آزمون انتخاب و مدل لاجيت شرطي ساده و گسترده استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه تمامي افراد بومي و غيربومي در شهرستان ورزنه مي‌باشد. نتايج حاصل از 50 پيش‌پرسشنامه نشان داد كه چهار ويژگي مهم و تأثيرپذير از ريزگردها عبارتند از؛ توليد محصولات كشاورزي، بعد اجتماعي، بعد محيط‌زيستي و بعد سياسي- امنيتي. همچنين براساس اطلاعات پيش‌پرسشنامه قيمت‌هاي 17000، 32000 و 51000 تومان براي سه سطح وضعيت حاضر، بهبود نسبي و بهبود مطلق در نظر گرفته شده است. با استفاده از روش ميشل و كارسون و اطلاعات پيش‌پرسشنامه تعداد 210 عدد پرسشنامه در زمستان و بهار 1400 و 1401 در بين مردم شهرستان ورزنه توزيع شد. نتايج حاصل از الگوي اقتصادسنجي لاجيت شرطي گسترده نشان داد كه تمايل به پرداخت افراد براي بخش‌هاي توليد محصولات كشاورزي، بعد اجتماعي، بعد محيط‌زيستي و بعد سياسي-امنيتي به ترتيب بالغ بر 5/17281، 5/18136، 02/9855 و 11098 تومان در سال بدست آمد. در بين بخش‌هاي مورد مطالعه، بخش اجتماعي از درجه اهميت بالاتري نسبت به ديگر بخش‌ها از ديدگاه افراد منطقه برخوردار است. لذا مديران شهرستان بايد بررسي و كاهش خسارت‌هاي اجتماعي را در اولويت برنامه‌هاي سياستي شهرستان قرار دهند. خسارت اقتصادي كل كه از طريق بيان ترجيحات افراد جامعه مورد مطالعه براي چهار بخش توليد محصولات كشاورزي، بعد اجتماعي، بعد محيط‌زيستي و بعد سياسي امنيتي بررسي گرديد، به‌ترتيب معادل 468362782، 491534610، 267090785، 300777541 تومان در سال برآورد شد. خسارت اقتصادي كل حاصل از ريزگردهاي تالاب گاوخوني نيز معادل 1527765718 تومان در سال براي گردوغبار ناشي از تالاب گاوخوني برآورد گرديد. نتايج مطالعه حاضر نشان داد كه ريزگردها حاصل از تالاب گاوخوني خسارت‌هاي بسياري را بر بخش‌هاي مختلف زندگي بشري در شهرستان ورزنه وارد مي‌كنند. از اين‌رو اهميت تالاب گاوخوني دوچندان مي‌شود. در نتيجه احياء تالاب گاوخوني مي‌تواند از خسارت‌هاي بسيار زياد و جبران‌ناپذير منطقه جلوگيري كند.

227455

دانشگاه اردکان

نشاط اكرم Neshat Akram , فتاحي اردكاني احمد Fatahiardakani Ahmad