ارزيابي اثر اسيد جيبرليك، ملاتونين و ايندول استيك اسيد بر القاي پارتنوكارپي در گياه چاي ‌ترش (Hibiscus sabdariffa L.)

9/17/2023 12:00:00 AM

گياه چاي ‌ترش با نام علمي Hibiscus sabdariffa L. متعلق به خانواده Malvaceae مي‌باشد. كاسبرگ اين گياه از نظر اقتصادي و دارويي اهميت فراواني دارد. يكي از مشكلات مهم در برداشت اين محصول، جدا كردن بذر‌هاي آن است كه توسط كاسبرگ‌ها احاطه شده است. در صورت توليد محصول پارتنوكارپ بدون دانه، هزينه‌هاي كارگري كاهش يافته و ميزان سود حاصله از توليد اين گياه افزايش مي‌يابد. در اين مطالعه اثر اسيد جيبرليك، ملاتونين و ايندول استيك اسيد بر القاي پارتنوكارپي در گياه چاي‌ترش مورد مطالعه قرار گرفت. اين آزمايش به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك كامل تصادفي در فضاي باز مزرعه با سه تكرار انجام گرفت. از تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياهي جيبرليك اسيد (GA3) در غلظت‌هاي 0(شاهد)، 700، 800 و 900 پي‌پي‌ام، ايندول استيك اسيد (IAA) در غلظت‌هاي 0(شاهد)،1000 ،1200 و 1400 پي‌پي‌ام و ملاتونين (MT) در غلظت‌هاي 0(شاهد)، ،100 200 و 400 پي‌پي‌ام به صورت محلول‌پاشي استفاده شد. تنظيم‌كننده‌هاي رشد GA، IAA و MT در غلظت‌هاي مختلف بعد از ظهور جوانه‌ي گل در روزهاي 50، 60 و 70 روز بعد از كاشت روي گياه اسپري شد و گياهان شاهد نيز با آب مقطر اسپري شدند. فاكتورهاي ارتفاع بوته، وزن تر و خشك يك غوزه گل، وزن تر و خشك كاسبرگ در هر گل، درصد پارتنوكارپي، تعداد بذر در هر غوزه، حجم كپسول، تعداد روز تا آغاز غوزه‌دهي، تعداد غوزه در بوته، تعداد برگ و صفات فيتوشيميايي شامل آنتوسيانين، ميزان كلروفيل و كاروتنوئيد، درصد آنتي‌اكسيدان، محتواي فنل كل، ميزان فلاونوئيد، تانن، اسيديته قابل تيتراسيون (TA) اندازه‌گيري شد. تيمار شاهد با 68/1 گرم بيشترين وزن تر غوزه را داشت كه با افزايش GA، IAA و MT به‌ترتيب با غلظت‌هاي (700، 1400 و 200 پي‌پي‌ام) به 27/0 گرم كاهش يافت. در صفت‌هاي وزن تر و خشك كاسبرگ، وزن تر و خشك غوزه گل و تعداد برگ بهترين نتيجه براي گياهان شاهد بود. كاهش وزن ميوه در گياهان تيمار شده مي‌تواند به‌دليل القاي پارتنوكارپي باشد. تيمار IAA با غلظت 1000 پي‌پي‌ام بيشترين ارتفاع را نشان داد. بيشترين ميزان تانن، فنل و فلاونوئيد در تيمار GA 800 پي‌پي‌ام و بيشترين مقدار تانن و فلاونوئيد در تيمار MT 400 پي‌پي‌ام حاصل شد. نتايج نشان داد كه از بين تيمارهاي اسپري شده بر روي گياهان، GA با غلظت 800 و 900 پي‌پي‌ام، IAA با غلظت 1400 و 1000 پي‌پي‌ام و MT با غلظت 100 و 400 پي‌پي‌ام بهترين نتيجه در القاي پارتنوكارپي‌ را داشتند. بنابراين كاربرد تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياهي با غلظت مناسب مي‌تواند در القاي پارتنوكارپي در گياه چاي ترش موثر باشد.

227454

دانشگاه اردکان

مفتاحي زاده حيدر meftahizade hiadar , قربانپور منصور ghorbanpoor mansoor