تبيين الگوي گرايش به مصرف مواد مخدر بر اساس تفكر انتقادي، فضاي مجازي، سواد رسانه‌اي و جامعه پذيري به واسطه نگرش به مواد مخدر و تعاملات بين فردي در دختران نوجوان شهر اصفهان

كارشناسي ارشد

در قرن حاضر يكي از معضلات اساسي همه‌ي كشورهاي جهان، پديده اعتياد است. طبق شواهد افرادي كه در سنين نوجواني به صورت تفنني مصرف مواد مخدر را آغاز مي¬كنند، در آينده بيشتر دچار اختلال در مصرف مواد مي¬شوند. بر اين اساس، هدف اين پژوهش تبيين الگوي گرايش به مصرف مواد مخدر بر اساس تفكر انتقادي، فضاي مجازي، سواد رسانه¬اي و جامعه پذيري به واسطه نگرش به مواد مخدر و تعاملات بين فردي در نوجوانان دختر 13 تا 18 سال شهر اصفهان بود. بنابراين در قالب يك مطالعه توصيفي از نوع همبستگي، تعداد 300 نفر به صورت تصادفي در هر 5 منطقه شمال، جنوب، شرق، غرب و مركز شهر اصفهان انتخاب شدند. ابزار اندازه‌گيري شامل پرسشنامه ميزان گرايش به اعتياد ميرحسامي (1388)، پرسشنامه آزمون مهارت¬هاي تفكر انتقادي ريكتس(CTDI) (2003)، پرسشنامهجامعه پذيري رالف كتز (1988)، پرسشنامه سواد رسانه¬اي فلسفي (1393)، پرسشنامه دنياي مجازي لي و همكاران (2005)، پرسشنامه نگرش نسبت به اعتياد و مواد مخدر نظري (2000) و پرسشنامه استاندارد مهارت¬هاي ارتباطي بين فرديماتسون (1983) بود. نتايج مدل نشان داد كه در يك فضاي چند متغيره، تفكر انتقادي 04/0، فضاي مجازي 01/0، سواد رسانه¬اي 15/0، جامعه پذيري 1/0، نگرش به مواد مخدر 2/0 و تعاملات بين فردي 03/0 از واريانس گرايش به مصرف مواد مخدر را تبيين مي‌كنند. داده‌ها نشان داد كه بين تفكر انتقادي، سواد رسانه‌اي، جامعه پذيري و نگرش به اعتياد و گرايش به مصرف مواد مخدر رابطه معناداري وجود دارد در حالي كه، بين فضاي مجازي و تعاملات بين فردي و گرايش به مصرف مواد مخدر رابطه معناداري وجود ندارد. همچنين نتايج بوت استراپ در تحليل ميانجي نشان داد كه بين تفكر انتقادي و گرايش به مصرف مواد به واسطه نگرش به اعتياد و بين سواد رسانه‌اي و گرايش به مصرف مواد به واسطه نگرش به اعتياد رابطه معنادار وجود داشت(05/0>P). در حالي كه بين تفكر انتقادي و گرايش به مصرف مواد به واسطه روابط بين فردي، بين فضاي مجازي و گرايش به مصرف مواد به واسطه نگرش به اعتياد و بين جامعه پذيري و گرايش به مصرف مواد به واسطه روابط بين فردي رابطه معنادار وجود نداشت. شاخص‌هاي ارزيابي كليت مدل در مجموع بيانگر اين بودند كه مدل تدوين شده توسط داده‌هاي گردآوري شده تا حدودي حمايت مي‌شدند و با حذف روابطي كه معنادار نبود نتيجه گرفته شد كه تفكر انتقادي و سواد رسانه‌اي هم به صورت مستقيم و هم به صورت غير مستقيم به واسطه تاثير بر نوع نگرش به مصرف مواد مخدر بر گرايش به مصرف مواد مخدر تاثير گذار مي‌باشند. در حالي كه جامعه پذيري تاثير مستقيم بر گرايش به مصرف مواد مخدر دارد. استفاده از فضاي مجازي نه تنها تاثير مستقيم، بلكه تاثير غير مستقيم به واسطه نگرش به مصرف مواد و روابط بين فردي، بر گرايش به مصرف مواد مخدر ندارد.

227447

دانشگاه اصفهان

روانشناسي عمومي

حسينعلي مهرابي كوشكي