بررسي ارتباط شاخص¬هاي كنترل قند خون با كيفيت خواب در كودكان مبتلا به ديابت نوع 1 مراجعه¬كننده به بيمارستان 17 شهريور رشت در سال 1402

رشت

اهداف: خواب و ديابت، هر دو بر يك¬ديگر موثر هستند. از طرفي ديابت با ايجاد تغييرات قند خون شبانه، كابوس و يا بيدارشدن مكرر بدليل چك قند، ناكچوري و هم¬چنين اختلالات خلقي ثانويه موجب اختلال خواب مي¬شود. از سوي ديگر اختلالات خواب با تاثير منفي روي عملكرد متابوليكي بدن و تنظيمات هورمون انسولين و كورتيزول مي¬تواند بر شاخص¬هاي كنترل قند خون در بيماران ديابتي موثر باشد. با توجه به شيوع فزاينده ديابت در كودكان و نيز اهميت مديريت خواب بر كنترل بيماري ديابت و نيز محدوديت مطالعات در اين زمينه در جامعه آماري كودكان، به بررسي ارتباط شاخص¬هاي كنترل قند خون با كيفيت خواب در كودكان مبتلا به ديابت نوع 1 مراجعه¬كننده به بيمارستان 17 شهريور رشت در سال 1402 پرداخته¬ايم. روش‌ها: در اين مطالعه مقطعي- تحليلي 195 كودك و نوجوان در بازه سني 12 تا 18 سال كه بيش از يكسال مبتلا به ديابت نوع يك بودند وارد مطالعه شدند. پس از اخذ رضايت اگاهانه، 60 كودك داراي امتياز خواب خوب و 135 كودك داراي امتيازخواب بد (طبق امتياز پرسش¬نامه پيتسبورگ باروايي 5/86 و پايايي 5/89 درصد) در دو گروه جداگانه مورد بررسي قرار گرفتند. بيماران مبتلا به بيماري¬هاي مزمن، اختلال ذهني، مصرف داروهاي خواب¬آور و ضدتشنج، بيماران دچار بيماري¬هاي روان¬پزشكي ثابت شده و بيماران فاقد كمپليانس درماني از مطالعه خارج شدند. متغيرهاي سن، جنس، شاخص توده بدني، سن شروع ديابت، مدت زمان ابتلا به ديابت، دفعات چك شبانه قند خون توسط والدين، قند خون ناشتا، HbA1C درصد هموگلوبين گليكوزيله، بروز كتواسيدوز ديابتي اخير، ميزان انسولين مصرفي روزانه برحسب واحد/ kg و امتياز كيفيت خواب در فرم جمع¬آوري اطلاعات ثبت گرديد. داده¬ها پس از گردآوري وارد نرم افزار SPSS-19 گرديد. نتايج: ميانگين HbA1C، سطح قند خون ناشتا و دفعات ابتلا به ديابت كتواسيدوز (DKA) در كودكان ديابتي گروه خواب بد، بيشتر از كودكاني بود كه خواب خوب داشتند (001/0> P, 003/ 0 p =001/0P<). فراواني HbA1C غيرطبيعي در كودكان داراي خواب بد دو برابر گروه ديگر بود (P<001/0). در گروه خواب بد، تعداد بيشتري از بيماران با شاخص توده بدني (BMI) كمتر از 5% حضور داشتند (006/0=P). مدت زمان ابتلا به ديابت در گروه خواب بد طولاني¬تر بود (P=021/0). دفعات چك قند خون شبانه بالاي 2 بار با خواب بد مرتبط بود (P=007/0). كليه ابعاد كيفيت خواب در گروه با HbA1C غيرطبيعي وضعيت پايين¬تري از گروه با HbA1C طبيعي داشتند P<001/0).براساس مدل رگرسيون لوجيستيك، بعد كيفيت ذهني خواب، تاخير بخواب رفتن، جنس مرد و شاخص توده بدني بالا از پيش¬بيني كننده¬هاي قند ناشتا (OR:3.3,2.02,12.9,1.42 ) و كيفيت ذهني خواب، كارايي خواب، اختلال عملكرد روزانه و شاخص توده بدني و جنس مرد از پيش¬بيني كننده¬هاي HBA1C بالا هستند (OR:4.47, 79.5, 13.13, 0.16, 1.37) . نتيجه¬گيري: كيفيت خواب مي¬تواند بر شاخص¬هاي كنترل قند خون شامل FBS، HBA1C و شانس ابتلا به DKA در كودكان مبتلا به ديابت تيپ 1 بخصوص در جنس پسر با شاخص توده بدني بالا تأثير بگذارد. بر اساس نتايج مطالعه ما، جنبه¬هاي كيفيت خواب از پيش¬بيني كننده¬هاي شاخص¬هاي كنترل قند خون هستند. تيم مراقبت از ديابت كودكان بايد از روابط متقابل بالقوه بين خواب و شاخص¬هاي كنترل قند خون آگاه باشند. با برنامه¬ريزي جهت آموزش خواب و بهبود سازمان خواب در برنامه مراقبت از كودكان، نوجوانان مي¬توان به كنترل هر چه بهتر بيماري ديابت كمك كرد. كليدواژه‌ها: شاخص گلايسميك، كيفيت خواب، كودكان، ديابت نوع 1

227295

علوم پزشكي گيلان