تاثير استفاده از ماده موثره ي گياهان درمنه خزري (آرتيميزنين) و شنبليله (ساپونين) بر عملكرد، سلامت دستگاه گوارش و تعداد اووسيت دفع شده در جوجه هاي گوشتي چالش داده شده با انگل كوكسيديا

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي

كارشناسي ارشد

يكي از عوامل مهم تهديد كننده سلامت دستگاه گوارش، بيماري¬هاي انگلي مانند كوكسيديوز هستند. مكان اصلي تكثير اين انگل دستگاه گوارش پرنده است و به همين دليل با ايجاد آسيب¬هاي روده¬ايي و ديس باكتريوزيس، موجب بروز عفونت¬هاي ثانويه، تضعيف سيستم ايمني، افت عملكرد و در نهايت افزايش تلفات مي¬شود. گياه درمنه با ماده¬ي موثره¬ي آرتيميزنين گياهي است كه امروزه مطالعات مختلفي درباره¬ي اثرات آن عليه كوكسيديوز انجام شده است. همچنين گياه شنبليله داراي سه جز فعال بيولوژيكي شامل آلكالوئيدها، ساپونين¬ها و تيريگونلين مي¬باشد كه اين گياه نيز امروزه به عنوان يك كوكسيديواستات معرفي شده است. هدف از اين مطالعه نيز بررسي اثر ماده¬ي موثره¬ي اين گياهان عليه كوكسيديوز و مقايسه¬ي آن¬ها با كوكسيديواستات ديكلازوريل است. براي اين منظور از تعداد 320 قطعه جوجه¬ي گوشتي يك روزه در يك طرح كاملا تصادفي با 8 تيمار و 4 تكرار و 10 پرنده در هر تكرار استفاده شد. تيمارهاي آزمايشي بدين شرح بودند: 1. جوجه¬هاي چالش داده نشده و درمان نشده (كنترل منفي)؛2.جوجه¬هاي چالش داده شده و درمان نشده (كنترل مثبت)؛ 3.جوجه¬هاي چالش داده شده و درمان شده با2/0g/kg ديكلازوريل از روز1تا42 (ديكلازوريل پيشگيري)؛4.جوجه¬هاي چالش داده شده و درمان شده با2/0g/kg ديكلازوريل از روز1تا20و با8/0g/kg از روز21تا42 (ديكلازوريل درمان)؛ 5.جوجه¬هاي چالش داده شده و درمان شده با2/0g/kg پودرحاوي آرتيميزنين از روز1تا42(آرتيميزنين پيشگيري)؛ 6.جوجه-هاي چالش داده شده و درمان شده با با2/0g/kg پودر حاوي آرتيميزنين از روز1تا20 و با8/0g/kg از روز21تا42 (آرتيميزنين درمان)؛ 7.جوجه¬هاي چالش داده شده ودرمان شده با2/0g/kg پودر حاوي ساپونين از روز1تا42 (ساپونين پيشگيري)؛ 8.جوجه¬هاي چالش داده شده و درمان شده با2/0g/kg پودر حاوي ساپونين از روز1تا20 و با 8/0g/kg از روز21تا 42(ساپونين درمان). در روز21 آزمايش، جوجه¬ها با دوز250000 اووسيت كوكسيديوز در يك سي¬سي محلول به روش گاواژ دهاني چالش داده شدند. بر اساس نتايج به دست آمده در طي 21 روز اول هيچ تفاوت معناداري در عملكرد پرنده¬ها مشاهده نشد؛ اما در دوره¬ي پاياني بيشترين افزايش وزن روزانه مربوط به تيمار كنترل منفي و كمترين ضريب تبديل خوراك مربوط به تيمار ديكلازوريل پيشگيري بود (05/0 P <). همچنين در ميان جوجه-هاي چالش داده شده با انگل كوكسيديوز بيشترين افزايش وزن روزانه مربوط به تيمار ديكلازوريل درمان و كمترين افرايش وزن روزانه مربوط به تيمار كنترل مثبت، ساپونين درمان و پيشگيري بود (05/0 P <). همچنين بهترين ضريب تبديل خوراك دربين جوجه¬هاي چالش داده شده مربوط به تيمار ديكلازوريل پيشگيري بود و بدترين ضريب تبديل خوراك مربوط به تيمار كنترل مثبت بود (05/0 P <). نتايج شمارش اووسيت مدفوع نشان داد كه مدفوع جوجه¬هاي تيمار كنترل منفي فاقد هرگونه اووسيت بود؛ اما در بين جوجه¬هاي چالش داده شده كمترين تعداد اووسيت در مدفوع جوجه¬هاي تيمارهاي ديكلازوريل و آرتيميزنين شمارش شدكه به طور معناداري از تيمار كنترل مثبت و تيمارهاي ساپونين كمتر بود(05/0 P <). نتايج حاصل بررسي استرس اكسيداتيو در خون نشان داد كه ين تيمارهاي آزمايشي از نظر سطح گلوتاتيون پراكسيداز و مالون¬دي¬آلدهايد تفاوت معناداري وجود نداشت. اما بيشترين شاخص آنتي¬اكسيدان خون در تيمار كنترل مثبت و پس از آن آرتيميزنين درمان مشاهده شد و كمترين سطح شاخص آنتي¬اكسيدان مربوط به تيمار كنترل منفي بود(05/0P<). بيشترين آسيب پاتولوژيكي و مورفولوژيكي در بافت روده نيز در تيمار كنترل مثبت و كمترين آن در تيمار كنترل منفي مشاهده شد. جمعيت باكتري لاكتوباسيلوس در سكوم جوجه¬هاي تيمار كنترل منفي از ساير تيمارها بيشتر بود، اما اين افزايش جمعيت تنها با تيمار كنترل مثبت اختلاف معنادار ايجاد كرده بود (05/0P<)، همچنين جمعيت باكتري¬هاي كلي¬فرم سكوم تحت تاثير معنادار تيمارهاي آزمايشي قرار نگرفت. بر اساس يافته¬هاي اين مطالعه ما نتيجه گرفتيم كه آرتيميزنين و ساپونين مي¬توانند با ايجاد تداخل در چرخه¬ي زندگي كوكسيديوز و تشكيل اووسيت¬ها، بيماري و عفونت ايجاد شده را كنترل ¬كنند. به طور كلي، اثرات مثبت اين افزودني¬ها بر عملكرد و كنترل بيماري به توانايي آنها در اصلاح و تعديل ميكرو فلور، كاهش توليد و دفع اووسيست، كاهش التهاب روده، بهبود سيستم ايمني و افزايش وضعيت آنتي اكسيداني مربوط مي¬شود. همچنين بر اساس يافته¬هاي اين مطالعه ما نتيجه گرفتيم كه استفاده از آرتيميزنين در مقايسه با ديكلازوريل در كنترل بيماري تفاوت معناداري نداشت و به همين دليل مي¬توانيم آن را به عنوان يك جايگزين مناسب براي كوكسيديواستات¬هاي تجاري معرفي كنيم.

227097

علوم دامي- تغذيه طيور

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان