قلمرو و آثار قاعده ي تغييرالاحكام بتغييرالعادات و الزمان

فقه و مباني حقوق اسلامي

10/21/2023 12:00:00 AM

قاعده‌ي تغيير الاحكام بتغيير العادات و الزمان يك قاعده‌ي فقهي نوظهور است، ولي در عين‌حال از گذشته تاكنون به آن توجه‌ي ويژه‌اي وجود داشته است. قاعده‌ي مزبور هرچند يك قاعده‌ي نوظهور است ولي با استفاده از مستندات چهارگانه يعني قرآن، سنت معصومين، عقل و اجماع قابل اثبات است. دررابطه با قلمرو و آثار اين قاعده نظرات متفاوتي بيان شده است. باوجود محدوديت‌هايي كه در منابع اين قاعده وجود دارد، در اين تحقيق كه در قالب پنج فصل ارائه شده، به توضيح و تشريح معنا، مفاد، آثار و قلمروي قاعده پرداخته شده است. از طرفي به ‌دليل شبهه برانگيز بودن قاعده برخي پژوهشگران معاصر اين قاعده را به هرمنوتيك ربط مي¬دهند؛ كه در اين مسير به مقايسه‌ي اين قاعده و هرمنوتيك پرداخته مي‌شود. در نتيجه‌گيري كلي مشخص شد كه اين قاعده در تمامي احكام، تأثيرگذار است؛ البته اين به معناي نسخ¬پذيري قرآن و ثابت نبودن احكام دين اسلام نيست، بلكه اين قاعده ثابت مي‌كند كه با تغيير موضوعات در شرايط خاص، احكام نيز متحول مي¬شوند و با منتفي شدن اين شرايط احكام نيز به حالت قبلي خود تغيير پيدا مي‌كنند. همچنين قاعده¬ي مزبور اثبات مي‌كند كه دين اسلام منافاتي با علوم جديد، پيشرفت و تكنولوژي ندارد. به ‌بيان ديگر مي‌توان مسلمان و پايبند به احكام دين اسلام بود و از دستاوردهاي علمي جديد نيز بهره ‌برد و مطابق با علوم روز پيش‌ رفت.

227044

دانشگاه اردکان

صحرايي اردكاني محمد mohammad sahraei ardakani