زمين‌شناسي، كاني زايي و ماهيت سيال‌هاي كانه‌ساز كانسارهاي اره گيجه، غار مرواريد و عمارت و مقايسه با كانسارهاي سرب و روي با ميزبان رسوبي

كارشناسي ارشد

در اين پايان نامه سعي شده است كه زمين شناسي، كاني‌سازي، دگرساني و سيالات درگير سه كانسار روي و سرب اره‌گيجه، عمارت و غار مرواريد با يكديگر مقايسه گردد. سه كانسار نامبرده در كمربند فلززايي ملاير-اصفهان (MEMB)، و در پهنه ساختاري سنندج-سيرجان قرار دارند. بر اساس برخي مطالعات تكتونيكي انجام شده در پهنه ساختاري سنندج-سيرجان، كمربند فلززايي ملاير-اصفهان در محيط كششي پشت كماني حاصل از فرورانش اقيانوس نئوتتيس به زير پهنه ساختاري سنندج-سيرجان تشكيل شده است. توالي چينه اي در سه كانسار اره گيجه، عمارت، غار مرواريد با واحدهاي تيره رنگ آواري ژوراسيك شروع(فقط در غار مرواريد اين وجود داشت) و بعد از آن به ترتيب كنگلومرا، ماسه سنگ، دولوميت و واحد آهك ضخيم لايه (Kl) و تناوب شيل، مارن و آهك (Ks) قرار دارد.بخش بالايي واحد (Kl) واحد دولوميتي شده (Kld) مي‌باشد كه اين واحد ميزبان اصلي كانه‌زايي در دو كانسار اره گيجه و عمارت مي‌باشد.سنگ ميزبان كاني سازي در اره گيجه، به ترتيب در مرز آهك و شيل كرتاسه زيرين، در عمارت در ميان شيل و آهك و در غار مرواريد در مرز ميان شيل و كنگلومرا قاعده كرتاسه مي‌باشد. دگرساني ها به ترتيب از نوع سيليسي شدن و كربناتي شدن به طرز چشمگيري در سه منطقه گسترش دارد كه بعد از آن هم دگرساني دولوميتي به لحاظ اهميت گسترش دارد. كانسنگ اوليه كانسار اره گيجه از نوع اكسيدي، در كانسار عمارت از نوع اكسيدي-سولفيدي و در غار مرواريد از نوع اكسيدي-سولفيدي مي‌باشد. كاني سازي در سه كانسار به صورت اپي ژنتيك مي باشد كه به صورت اشكالي همچون رگه-رگچه اي، پركننده فضاي خالي و جانشيني ديده مي‌شود.مطالعات ژئوترمومتري سيالات درگير در سه منطقه برروي نمونه هاي كلسيت، كوارتز و اسفالريت تهيه شده از اين سه كانسار انجام گرفت و انواع مختلف سيالات درگير تشخيص داده شد كه فاز اغلب اين سيالات، دوفازي مايع-گاز بود. براساس مطالعات دماي همگن شدگي در اره گيجه 142 تا 207 و در عمارت 130 تا 217 و در غار مرواريد 133 تا 330 درجه سانتيگراد مي‌باشد.شوري سيالات نيز به ترتيب در اره گيجه 7.59 تا 13.72 و در عمارت 7.59 تا 19.84 و غار مرواريد 3.71 تا 16.24 درصد وزني نمك طعام است، كه گستردگي مقادير دماي همگن شدگي و نيز شوري سيالات درگير در سه كانسار مورد مطالعه مي‌تواند مبين نقش مهم اختلاط در سيال تشكيل دهنده آنها باشد. ميزان سرب در منطقه اره گيجه بين 0.32 تا 6.54 درصد، ميزان روي بين 0.12 تا 7.60 درصد است و در منطقه عمارت سرب بين 1.46 تا 17.82 درصد، ميزان روي بين 2.86 تا 15.92 درصد مي‌باشد. براساس شواهد زمين شناسي، دگرساني و سيالات درگير نشان مي‌دهد كاني سازي در سه منطقه اره گيجه، عمارت، غار مرواريد بيشترين شباهت را با انواع ايرلندي و سدكس را دارا مي باشد.

226977

دانشگاه اصفهان

علوم زمين- زمين شناسي اقتصادي

زهرا اعلمي نيا