ارزيابي چرخه حيات سيستم مديريت پسماند شهر تهران با تمركز بر نقش چرخه غيررسمي جمع‌آوري و تفكيك پسماندهاي با ارزش

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي محيط زيست

كارشناسي ارشد

يكي از ابزارهاي مهم مديريت محيط زيست، ارزيابي چرخه عمر يك محصول از گهواره تا گور است. هدف اين تحقيق بررسي ارزيابي چرخه عمر سيستم مديريت پسماند شهر تهران مي‌باشد. در اين رابطه دو سناريو در دستور كار قرار گرفت كه عبارتند از: نقش جمع‌آوري كنندگان غيررسمي پسماند در چرخه كلي مديريت پسماند و ديگري ضرورت بررسي اثرات چرخه عمر سناريوهاي مديريت پسماند با در نظر گرفتن اثرات جمع‌آوري كنندگان غيررسمي. به همين منظور محدوده مطالعاتي كه شامل مناطق 22 گانه تهران است مورد بررسي قرار گرفت. اطلاعات جمع¬آوري شده از كميت و كيفيت پسماند تهران از سازمان مديريت پسماند (مديران و كارشناسان) و پيمانكاران طرف قرارداد و پايگاه داده Eco-invent v307 بود. سناريوهاي مورد مطالعه در چهار وضعيت مختلف (بر پايه بازيافت در بخش رسمي و غير رسمي) براي افزايش درصد بازيافت بهبود سيستم توسعه داده شدند. در وضعيت اول بخش رسمي و غيررسمي هر كدام بخشي از پسماند شهر تهران را جمع‌آوري كردند. در وضعيت دوم بخش غير رسمي حذف و ظرفيت بازيافت بخش رسمي ثابت باقي ماند. در وضعيت سوم بخش غير رسمي حذف و ظرفيت بازيافت در مجتمع آرادكوه در نظر گرفته شد. در وضعيت چهارم بخش غير رسمي حذف و ظرفيت بازيافت به پيمانكاران خصوصي واگذار شد. در اين پژوهش در ارتباط با تاثير گرمايش جهاني از روش + Impact 2002 و هم‌چنين از نسخه 10 نرم‌افزار Open LCA و داده‌هاي ثانويه پايگاه Eco-invent استفاده شد. نتايج نشان داد كه در دسته اثرات مياني، اثر سميت محيط زميني 8/96 درصد بيشترين سهم و بعد از آن دسته انرژي‌هاي تجديد پذير با 1/3 درصد بيشترين سهم را به خود اختصاص داده‌اند. سهم ساير دسته‌هاي مياني كمتر از 1 درصد بود. در نتايج ارزيابي دسته اثرات پاياني، اثر سلامت انسان كمتر از 001/0 درصد، كيفيت اكوسيستم 8/96 درصد، تغييرات اقليمي حدود 01/0 درصد و منابع طبيعي 11/3 درصد را به خود اختصاص داده‌اند. در تمامي دسته اثرات، بيش از 90 درصد پتانسيل اثرات زيست محيطي مربوط به بخش رسمي بود. در دسته اثرات آلي تنفسي، تخريب لايه ازن، انرژي‌هاي تجديدپذير و استخراج مواد معدني، سهم بخش غيررسمي بيش از 5 درصد بود. در دسته اثر سميت محيط زميني، شهرداري 5/95 درصد مسئول اصلي اثرات زيست محيطي بود. با توجه به فرايندهاي تشكيل دهنده هر كدام از وضعيت‌ها، نتايج حاصل از ارزيابي كمي سناريوها در دسته اثرات مياني، افزايش ظرفيت بخش خصوصي (پيمانكاران) و بهينه كردن سيستم جمع‌آوري، با كاهش اثرات بالقوه زيست محيطي همراه مي¬باشد. در ارزيابي عملكرد چرخه عمر سيستم مديريت پسماند با وجود آنكه پديده زباله گردي از جنبه‌هاي اجتماعي و اقتصادي معضل بزرگي است ولي در عمل تبديل به بازويي براي بخش رسمي شده است. از آن‌جايي‌كه عملكرد بخش رسمي ضعيف مي‌باشد، مافياي زباله توانسته تا حدودي پسماند قابل بازيافت را به چرخه توليد بازگرداند و از اثرات محيط زيستي دفن غير اصولي آن جلوگيري كند.

226933

آلودگي محيط زيست

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان