فهم نظريه فريب سازماني (مورد مطالعه: بخش بهداشت)

مديريت دولتي گرايش مديريت رفتار سازماني

10/14/2023 12:00:00 AM

فريب‌كاري به‌عنوان يكي از ويژگي‌هاي رفتاري در جوامع شناخته مي‌شود و بخش طبيعي وجود افراد بوده و همچنين عملي آگاهانه و عمدي براي گمراه كردن افراد نيز مي‌تواند محسوب ‌شود. مطالعات نشان مي‌دهد از هر پنج نفر در تعاملات اجتماعي، يك نفر رفتار فريب‌كارانه از خود نشان مي‌دهد. فريب ممكن است داراي نيت مادي خاص، دفاعي و يا بدخواهانه باشد و تا حدود زيادي از ارزش‌ها و اصول در زمينه‌هاي سازماني يا شغلي الهام مي‌گيرد. هدف از انجام اين پژوهش در چهارچوب پژوهشي نظريه دادهبنياد، فهم نظريه فريب سازماني در بخش بهداشت بود. در واقع پژوهش حاضر به اين مسئله ميپردازد كه چه عواملي باعث ميشود افراد در محيط كار فريب و دروغ را به كار گيرند، از چه روشي استفاده ميكنند و چه پيامدهايي براي آنها دارد. بدين منظور، با استفاده از نمونهگيري نظري و مبتني بر قاعده اشباع نظري با 29 نفر از اعضاي قلمرو مكاني پژوهش مصاحبههاي عميق انجام شد. فرايند تحليل مصاحبهها به صورت كدگذاري و دستي توسط پژوهشگر انجام شد. براساس يافتههاي پژوهش دريافت شد كه دروغگويي در محيط كار كه بهعنوان پديده محوري قلمداد ميشود شامل انجام رفتارهاي فريبنده كلامي و غيركلامي، گمراه كردن افراد از واقعيت بهصورت عمدي و ايجاد يك باور نادرست در فرد مقابل ميباشد. دو مولفه شخصيتي (ضداجتماعي، ماكياوليسم و منفعل پرخاشگر) و شناختي (كسب امتياز مادي و غيرمادي و اجبار محيط كار) بهعنوان عوامل علي در دروغگويي در محيط كار تاثير داشتهاند. عوامل زمينهاي تاثيرگذار در اين موضوع، عوامل مديريتي (سبك مديريتي) و عوامل سازماني (فرهنگ سازمان، ساختار سازماني محيط كار و شرايط مربوط به كار) شناسايي شدند. استراتژي افراد براي دروغگويي در محيط كار عبارت از دروغگويي به مثابه مفر و سلاح (فرار از موقعيت و تظاهر به درستكاري) و دستكاري اطلاعات بودند. پيامدهاي شناسايي شده شامل پيامدهايي در سطح فرد (ارتباطي و رواني)، گروه (ميانفردي)، سازمان و فراسازمان بودند.

226298

دانشگاه اردکان

امرالهي بيوكي ناهيد Amrollahi Byuki Nahid