پاسخ رشدي نهال هاي زيتون به دو نوع كود رايج و آهسته رهش در حضور قارچ مايكورايزا

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

امروزه كمبود منابع آبي و افزايش دماي هوا تهديدي جدي براي محيط¬هاي زيست شهري به شمار مي¬آيند. بنابراين در نظر گرفتن وضعيت تغذيه¬اي گياهان در اين شرايط به همراه حفظ سلامت محيط زيست، امري ضروري به نظر مي¬رسد. با افزايش جمعيت و مصرف بيش از حد كودهاي رايج در زمين¬هاي كشاورزي، غلظت عناصر در محيط رايزوسفر زياد شده كه باعث تلفات كودي ناشي از تبخير و آبشويي مي¬شوند. يكي از روش¬هاي پيشگيري از افزايش ناگهاني غلظت و كاهش هدر روي عناصر غذايي، استفاده از كودهاي آهسته رهش است. اين نوع از كودها با حلاليت آهسته¬ي خود، مواد معدني را به آرامي در اختيار گياه قرار داده و مي¬توانند راهكاري مناسب براي افزايش كيفيت و كميت محصول و كاهش آلودگي¬هاي زيست محيطي در نظر گرفته شوند. استفاده از قارچ¬هاي مايكورايزا نيز در محيط ريشه باعث افزايش جذب آب و عناصر غذايي شده و رشد گياه را بهبود مي¬بخشند. بنابراين در اين پژوهش تلاش شده كه پاسخ رشدي و فيزيولوژيكي نهال¬هاي زيتون به دو نوع كود رايج و آهسته رهش در زمان تلقيح و عدم تلقيح ريشه با قارچ مايكورايزا مورد ارزيابي قرار گيرد. آزمايش به صورت فاكتوريل با 3 فاكتور ساختار كود (كود رايج و كود بر پايه نانوكلات)، نوع رهش (معمولي و آهسته رهش) و قارچ مايكورايزا (تلقيح و عدم تلقيح) بر پايه¬ي طرح كاملاً تصادفي با 9 تيمار و 3 تكرار در گلخانه¬ي دانشگاه صنعتي اصفهان انجام گرفت. نتايج نشان داد كه كودهاي نانوكلات نسبت به نوع رايج بر صفات رشدي گياه مانند ارتفاع، تعداد و طول شاخه¬هاي جانبي و همچنين صفات فيزيولوژيكي مانند كلروفيل، كربوهيدرات و محتواي نسبي آب، تأثير مثبت بيش¬تري داشته و در مدت زمان طولاني¬تري در ناحيه¬ي رايزوسفري باقي ماندند. همچنين اين كودها با جلوگيري از رسوب عناصر در محيط قليايي خاك، باعث حلاليت بيش¬تر مواد معدني مانند آهن، روي و فسفر شدند. همچنين، سيستم آهسته رهش نسبت به رهش معمولي، به مرور زمان و بر اساس نياز گياه عناصر غذايي را در اختيار ريشه قرار داد و باعث افزايش مقادير مربوط به صفات رشدي و غلظت مواد معدني موجود در برگ شد. تلقيح ريشه¬هاي گياه با قارچ مايكورايزا نيز سبب بهبود غلظت عناصر پرمصرف و كم مصرف در گياه شد. اين قارچ ¬ها با گسترش هيف¬هاي خود در محيط دور از دسترس ريشه، جذب آب و مواد معدني بخصوص نيتروژن، فسفر و پتاسيم را افزايش داده و بر مقدار فتوسنتز و توليد كربوهيدرات برگ تأثير مثبت داشتند. به طور كلي با به كارگيري كودهاي نانوكلات به فرم آهسته رهش به همراه قارچ¬هاي مايكورايزا، عناصر غذايي پرمصرف مانند نيتروژن، فسفر و پتاسيم و همچنين عناصر غذايي كم مصرف بخصوص آهن و روي موجود در برگ گياه افزايش يافت كه به طور مستقيم يا غير مستقيم سبب بهبود فاكتورهاي رشدي و فيزيولوژيكي نهال زيتون شد.

226249

علوم باغباني

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان